Professor: “Regiona pozitiv dəyişmələr Ermənistandakı iqtidar dəyişmələri ilə gəlməyəcək”

Xaləddin İbrahimli: “Ermənistan iqtidar dəyişməsini bəhanə gətirib Qarabağ məsələsi ilə bağlı danışıqları ertələyəcək”

Ermənistanda inqilab müxalifət lideri Nikol Paşinyanın baş nazir seçilməsi ilə başa çatdı. Beləliklə, 2008-ci ildən fərqli olaraq, qan tökülmədən hakimiyyət dəyişdi. Gözləntilərin əskinə olaraq, hökumət müxalifətə qarşı zor tətbiq etmədi. Ermənistanın hərbi-siyasi müttəfiqi Rusiya da prosesləri soyuqqanlıqla izlədi, Serj Sərkisyanın hakimiyyətdə qalmasına açıq dəstək vermədi.

Bu ölkədə cərəyan edən hadisələr Azərbaycanda da diqqətlə izlənilir. Bundan sonra nə baş verəcək, rejim dəyişikliyi Qarabağ münaqişəsinin həllinə, regiondakı hərbi-siyasi balansa necə təsir göstərə bilər?

Reyting.az saytı xəbər verir ki, Türkiyədə yaşayan professor Xaləddin İbrahimli Strateq.az-ın bununla bağlı suallarını cavablandırıb:

– Ermənistanda gedən prosesləri ümumilikdə necə qiymətləndirirsiniz? Bu ölkədə hakimiyyət niyə dəyişdi, yaxud rejimi hansı qüvvələr dəyişdi? Burada daxili, yoxsa xarici amillər əsas rol oynadı?

– Ermənistan toplumu çoxdan dəyişmə istəyirdi, sonda istəyinə nail oldu. Bu dəyişmədə xarici faktor aramağın mənası yoxdu. İndi dünyanın diqqəti başqa məsələlərə yönəlib. Hazırda postsovet məkanında dəyişikliklərlə bağlı böyük güclərin hansısa planı yoxdur. Amma bu o demək deyil ki, Rusiya və Qərb prosesə biganədir. Sadəcə, hər iki tərəf bu dəyişmə ilə Ermənistanın xarici siyasətində ciddi fərqlənmənin olmayacağını bilir. Bu üzdən nə dəyişməyə əngəl oldular, yəni xüsusi enerji sərf edib xalqın iradəsinə qarşı çıxdlar, nə də dəstək verdilər. Qarşıda Ermənistanın xarici siyasətində dəyişikliklərin olacağı gözlənilsəydi, ən azı bir neçə dünya və bölgə gücü boy göstərməli və bu, açıq hiss olunmalı idi.

– Rusiyanın bu ölkədə baş verənlərlə bağlı tutduğu mövqeni necə qiymətləndirmək olar? Rusiya Sarkisyanı niyə qorumadı? Bəlkə, qoruya bilmədi?

– Qorumaq istəmədi. Dediyim kimi, izafi enerji sərfi olardı. Yeni hökumət əvvəlkindən fərqli bir siyasət yürütməyəcək ki… Bu dəyişmə Ermənistanın içi üçündür. Ermənistan əvvəlkindən fərqli bir dövlətə çevriləcək, təxminən, Gürcüstan kimi. Xarici siyasətə dəngəni gözləməyə məcburdurlar. Yenə də Rusiyanın himayəsinə sığınmaq, Qərblə münasibətləri daha da inkişaf etdirmək yolları aramaq, İrandan dəstək almaq, Türkiyəni dirəndirmək, Azərbaycanla status-kvonu qorumaq istəyəcəklər.

– Paşinyanın Ermənistanda hakimiyyət başına keçməsinin Qarabağ probleminin həllinə və Azərbaycandakı daxili proseslərə təsiri nədən ibarət ola bilər?

– Qarabağ məsələsi ilə bağlı dəyişmə bir halda baş verə bilər: Azərbaycan ərazi bütövlüyünün təmin olunması üçün hərbi əməliyatlara başlasa. Təbii ki, söhbət qısamüddətli lokal əməliyatlardan getmir. Bunun baş verməyəcəyini isə qonşu ölkələrin siyasi mərkəzlərində bilirlər. Ümumilikdə yeni iqtidar danışıqlara hazır olana qədər xeyli vaxt keçəcək. ABŞ və Rusiya öz aralarındakı münasibətləri aydınlaşdırana qədər Ermənistan bu iqtidar dəyişməsini bəhanə gətirib Qarabağ məsələsi ilə bağlı danışıqlar prosesini ertələyəcək. Bir qədər diplomatik gərginliyi yumşaltmaq və yükü azaltmaq niyyəti də var.

– Bəs ümumilikdə regiondakı hərbi-siyasi durumda hansı dəyişikliklər gözlənilir?

– Hər şey əvvəlki axarı ilə gedəcək. Yəqin ki, yaxın zamanlarda Ermənistanda anlaşıb hökümət quracaqlar. İnanmıram ki, ciddi siyasi böhran olsun. Regiona pozitiv dəyişmələr Ermənistandakı iqtidar dəyişmələri ilə gəlməyəcək. Gəlin, bunu gözləyib özümüzü aldatmayaq. Durumu biz özümüz dəyişmək haqqında düşünməliyik. İtirən bizik. Bunun üçün də öncə özümüz dəyişməliyik. Özümüz dəyişə bilsək, ətrafa münasibət də dəyişəcək və ümumilikdə dəyişmələr baş verəcək.

Ana səhifəyə dön