Ən təhlükəli, ən zəgin və ən ucuz şəhərlərin adı açıqlanıb

Planetin ən təhlükəli ölkələri əsasən Afrika və Yaxın Şərqdə yerləşir. Bunlar Əfqanıstan, Yəmən və Suriyadır. Tanınmış analitik mərkəzin - İqtisadiyyat və Sülh İnstitutunun məlumatına görə, bu ölkələrin bir çox iri şəhərlərinin ərazilərində hərbi qarşıdurmalar davam edir, terror təhlükəsi artır.

Reyting.az xəbər verir ki, daimi yaşamaq, hətta turistlərin müvəqqəti səfərləri üçün təhlükəli olan şəhərlərə küçə cinayətlərinin, qətllərin, oğurluqların və ümumilikdə artan cinayətlərin səviyyəsinin yüksək olduğu qəsəbələr də daxildir.

Nüfuzlu Numbeo və Statista resurslarının son məlumatlarına əsaslanaraq, 2023-cü ildə dünyanın ən təhlükəli şəhərlərinin siyasını təqdim edirik:

Ən təhlükəli 10 şəhər

1. Karakas (Venesuela)

2. Pretoriya (Cənubi Afrika)

3. Durban (Cənubi Afrika)

4. Port Moresbi (Papua Yeni Qvineya)

5. Yohannesburq (Cənubi Afrika)

6. San Pedro Sula (Honduras)

7. Kabil (Əfqanıstan)

8. Rio de Janeyro (Braziliya)

9. Fortaleza (Braziliya)

10. Natal (Braziliya).

Qeyd. 458 yaşayış məntəqəsindən ibarət Numbeo-dan dünyanın ən təhlükəli şəhərləri reytinqində Kiyev 206-cı, Moskva isə 282-ci yerdədir.

100.000 sakinə düşən ölüm sayına görə dünyanın ən təhlükəli 10 şəhəri:

1. Tijuana (Meksika) - 138

2. Akapulko (Meksika) - 110.5

3. Karakas (Venesuela) - 99.98

4. Ciudad Victoria (Meksika) - 86.01

5. Ciudad Juarez (Meksika) - 85.56

6. İrapuato (Meksika) - 81.44

7. Ciudad Guayana (Venesuela) - 78.3

8. Natal (Braziliya) - 74.67

9. Fortaleza (Braziliya) - 69.15

10. Keyptaun (Cənubi Afrika) - 66.36.

Qeyd. Statista-nın reytinqində dünyanın ən təhlükəli şəhərlərinin əksəriyyəti Latın Amerikasında yerləşir.

Sonda qeyd edirik ki, Numbeo-ya görə, 2023-cü ildə dünyanın ən təhlükəsiz şəhərləri Əbu-Dabi (BƏƏ), Doha (Qətər), Taypey (Tayvan), Əcman (BƏƏ), Şarja (BƏƏ), Kvebek (Kanada), Dubay (BƏƏ), San Sebastian (İspaniya), Bern (İsveçrə) və Eskişehirdir (Türkiyə).

Dünyanın ən təhlükəli şəhərləri ilə yanaşı ən zəngin şəhərlərinin də adı açıqlanıb. Adətən, dünyanın ən zəngin şəhərini müəyyən etmək üçün ümumi daxili məhsulun (ÜDM) həmindən istifadə olunur.

Bu gün dünyanın ən böyük meqapolislərinin yüksək inkişaf etmiş ölkələrin həsəd apara biləcəyi güclü iqtisadiyyatları var. Bu göstərici əhaliyə də aiddir. Məsələn, təkcə Moskvada 12 milyondan çox insan yaşayır ki, bu da ümumilikdə üç Baltikyanı ölkənin əhalisindən iki dəfə çoxdur.

ÜDM-nin hazırkı səviyyəsini nəzərə alaraq, 2023-cü ildə dünyanın TOP-10 ən zəngin şəhərlərinin reytinqini təqdim edirik:

1. Tokio, (Yaponiya) - 1 520

2. Nyu-York, (ABŞ) - 1210

3. Los Anceles, (ABŞ) - 789.7

4. Seul (Koreya Respublikası) - 779.3

5. London, (İngiltərə) - 731.2

6. Paris, (Fransa) - 669.2

7. Osaka (Yaponiya) - 654.8

8. Çikaqo (ABŞ) - 524.6

9. Moskva, (Rusiya) - 520.1

10. Şanxay (Çin) - 516.5.

1. 2023-cü ildə dünyanın ən zəngin şəhəri Tokiodur (ÜDM - 1,520 milyard dollar).

Müxtəlif hesablamalara görə, Yaponiya paytaxtında 13,1 milyondan 13,7 milyona qədər insan yaşayır. Bu, planetin ən böyük şəhər iqtisadiyyatıdır. Nyu-York və Londonla yanaşı, Tokio da dünyanın aparıcı maliyyə mərkəzidir.

2. Nyu-York, ABŞ (ÜDM - 1,210 milyard dollar)

Nyu-Yorkun iqtisadiyyatına incəsənət, maliyyə, tibb, moda, media, yüksək texnologiya, təhsil, əyləncə və bir çox başqa sahələr daxildir. Bir çox attraksionları və imkanları ilə dünyanın ən populyar və dinamik şəhərlərindən biridir. Nyu-Yorkda orta əməkhaqqı ildə 60 min dolları keçir. Əhalisi təxminən 8,9 milyon nəfərdir.

3. Los-Anceles, ABŞ (ÜDM - 789,7 milyard dollar)

Los-Anceles dünyanın ən zəngin üç şəhərindən biridir. Mələklər şəhərinin büdcə gəlirləri turizm, tibb, informasiya texnologiyaları, elmi tədqiqatlar, maliyyə və bank sektorları, kinematoqrafiya və musiqi sənayesindən əldə edilir. Amerika pop mədəniyyətinin mərkəzidir. Bu gün Los-Ancelesdə 4 milyondan bir qədər çox insan yaşayır.

4. Seul, Koreya Respublikası (ÜDM - 779,3 milyard dollar)

Seul ölkənin ən böyük mədəni, maliyyə, elmi və siyasi mərkəzi olan Koreya Respublikasının paytaxtıdır. Müxtəlif mənbələrə görə, şəhərin əhalisi təxminən 10,6-10,9 milyon nəfər, o cümlədən 360 minə yaxını əcnəbidir. “Kia”, “Hyundai”, “Samsung” və “LG Electronics” də daxil olmaqla ən böyük korporasiyaların baş qərargahları burada yerləşir və Seulda on minlərlə mütəxəssisi işlə təmin edir.

5. London, İngiltərə (ÜDM - 731,2 milyard dollar)

London dünyanın ən çox ziyarət edilən üç şəhərindən biridir. Hər il 19 milyondan çox insan Britaniya paytaxtına ən azı bir gecəlik gəlir. Eyni zamanda Londonun əhalisi təxminən 9,2 milyon nəfərdir. O, Avropa İttifaqının ən böyük şəhəri və ən mühüm ticarət, maliyyə və beynəlxalq biznes mərkəzidir. Təəccüblü deyil ki, yüz minlərlə əcnəbi Londonda iş axtarmaqda maraqlıdır.

6. Paris, Fransa (ÜDM - 669,2 milyard dollar)

Bir çox nüfuzlu turizm şirkətlərinə və müxtəlif ölkələrdən olan adi insanların rəylərinə görə, Paris dünyanın ən gözəl şəhəridir. Bundan əlavə, Fransa paytaxtı böyük maliyyə resurslarına malikdir ki, onun da aslan payını turizm sənayesi təşkil edir. Ümumilikdə bu şəhər ölkənin ÜDM-nin təxminən 25 faizini yaradır.

Parisin əhalisi təxminən 2,2 milyon nəfərdir.

7. Osaka, Yaponiya (ÜDM - 654,8 milyard dollar)

Dünyanın TOP 10 ən zəngin şəhərinin reytinqinə Yaponiyadan iki yaşayış məntəqəsi daxildir. Paytaxt Tokio layiqincə birinci yerdədirsə, Yaponiyanın ən qədim şəhərlərindən biri olan Osaka layiqli yeddinci yerdədir. Qərbi Yaponiyanın ticarət, gəmiçilik, sənaye və nəqliyyat və rabitə mərkəzidir. Osakanın əhalisi 2,6 milyon nəfərdən çoxdur.

8. Çikaqo, ABŞ (ÜDM - 524,6 milyard dollar)

Çikaqo təxminən 2,7 milyon əhalisi olan dünyanın 10 ən zəngin şəhəri siyahısında üçüncü ABŞ meqapolisidir. “United Airlines”, “Boeing” və “Sears” kimi ən böyük Amerika korporasiyaları ilə yanaşı, burada xaricdən gələn 1,8 mindən çox şirkət yerləşir. İqtisadi inkişafı qida, sığorta, nəqliyyat, maliyyə və ticarət xidmətləri də daxil olmaqla onlarla sənaye istiqamətləndirir.

9. Moskva, Rusiya (ÜDM - 520,1 milyard dollar)

Türkiyənin İstanbulunu nəzərə almasanız, 12 milyondan çox əhalisi olan Moskva Avropanın ən böyük əhali mərkəzidir. Ölkənin əsas elm, təhsil, mədəniyyət, sənaye, iqtisadi, maliyyə və bank mərkəzidir. Böyük rus biznesinin cəmləşdiyi yerdir. Moskva tez-tez dünyanın ən bahalı şəhərləri siyahısına daxil edilir .

10. Şanxay, Çin (ÜDM - 516,5 milyard dollar)

Çinin dünya təmsilçisi Şanxay ən zəngin şəhərlərinin reytinqini bağlayır. Bu, qlobal maliyyə mərkəzi və dünyanın ən işlək konteyner limanına ev sahibliyi edən ən mühüm nəqliyyat mərkəzlərindən biridir.

Şanxayın əhalisi 24 milyon nəfərdən çoxdur. Şəhərdə 800-ə qədər maliyyə qurumu fəaliyyət göstərir ki, onlardan 170-i xarici investisiyalıdır.

Sonda onu da qeyd edək ki, dünyanın ən zəngin şəhərlərində çox varlı insanlar da yaşayır. Məsələn, nüfuzlu “New World Wealth” şirkətinin məlumatına görə, planetin ən zəngin 10 yaşayış məntəqəsinin hər birinin 1-3 trilyon dollar arasında dəyişən şəxsi aktivləri var.

Təkcə bu göstəriciyə əsasən, dünyanın ən zəngin şəhərlərinin ilk onluğuna Sinqapur, Sidney, Honq-Konq, Los-Anceles, Şanxay, Pekin, Silikon Vadisi, Tokio, London və Nyu-York daxildir. Bu, Moskva, Osaka, Paris, Seul və Çikaqodan başqa yuxarıda göstərilənlərin yarısıdır.

Ən çox ucuzluğun olduğu şəhərlər

Yer planetinin bir neçə yüz dövlətinin ərazisində ərazisi, əhalisi, iqlimi, yaşayış səviyyəsi və bir çox digər sosial-iqtisadi göstəriciləri ilə fərqlənən on minlərlə şəhər var. Dünyanın ən ucuz şəhərinin müəyyən edilməsi faktiki olaraq qeyri-realdır. Belə tədqiqatlar inanılmaz miqdarda vaxt, insan resursları və maliyyə xərcləri tələb edir. Buna görə də əksər ekspertlər adətən ən böyük şəhərləri və dünya paytaxtlarını müqayisə edirlər.

Məsələn, “Economist Intelligence Unit”-in (EIU) “Worldwide Cost of Living”-in nüfuzlu araşdırması dünyanın 172 ən böyük əhali mərkəzini əhatə edir.

Mütəxəssislər 200 növ mal və xidmətin 400-dən çox qiymətini təhlil edir, sonra isə yaşayış yerinin daha baha və ucuz olduğu şəhərlərin siyahısını dərc edirlər.

Reytinqin sonunda adətən qeyri-sabit siyasi və iqtisadi vəziyyəti olan ölkələr, xüsusən də milli valyutanın məzənnəsində kəskin dalğalanmalara məruz qalan ölkələr durur.

Qeyd. Bir qayda olaraq, ən ucuz şəhərlərin reytinqlərində dünyanın ən yoxsul ölkələrinin ərazilərində yerləşən yaşayış məntəqələri yoxdur, məsələn, təhlil üçün statistika toplamaq çox çətin olan bəzi Afrika ölkələri və prinsipcə, yaşamaq demək olar ki, mümkün deyil.

Bundan əlavə, EIU-nun son reytinqinin məlumatlarını nəzərə alaraq, 2023-cü ildə dünyanın ən ucuz şəhərlərini ayırd edəcəyik.

2023-ü ildə dünyanın ən ucuz şəhərlərinin siyahısı:

1. Dəməşq (Suriya)

2. Tripoli (Liviya)

3. Tehran (İran)

4. Tunis (Tunis)

5. Daşkənd (Özbəkistan)

6. Karaçi (Pakistan)

7. Alma-Ata (Qazaxıstan)

8. Əhmədabad (Hindistan)

9. Chennai (Hindistan)

10. Əlcəzair (Əlcəzair).

Dəməşq

2023-cü ildə dünyanın ən ucuz şəhəri Dəməşqdir. Son illərdə qəsəbə reytinqdə birinci yerdə qalıb. Təbii ki, bu vəziyyətin əsas səbəbi dövlətin müxtəlif bölgələrində uzun sürən hərbi münaqişələr və ümumilikdə qeyri-sabit siyasi vəziyyətlə bağlıdır. Bu şəhərdə ayda 100-200 dollara otaq icarəyə götürə bilərsiniz. Dəməşqdə yaşayışın ucuz olması ilk növbədə Suriyanın Əfqanıstan və Yəməndən sonra dünyanın ən təhlükəli ölkəsi olması ilə bağlıdır.

Daşkənd

Daşkənd Özbəkistanın paytaxtı olmaqla yanaşı, həm də siyasi, iqtisadi, mədəni və elmi mərkəzidir. Orta Asiyanın ən böyük və ən qədim şəhərlərindən biridir. Statistika orqanlarının məlumatına görə, burada 2,5 milyona yaxın insan yaşayır. İl ərzində şəhər bir dənə də olsun mövqe itirməyib və ya əlavə etməyib və bu gün dünyanın ən ucuz şəhərləri siyahısında ikinci yeri tutur. Daşkənddə mənzil, mal və xidmətlər üçün nisbətən aşağı qiymətlər var.

Lusaka

Bir il əvvəl, TOP-10 ən ucuz şəhərlər reytinqində onuncu yeri Zambiyanın paytaxtı və ən böyük şəhəri - Lusaka tuturdu. Çox az pula burada yaxşı mənzil kirayə verə bilərsiniz və ümumiyyətlə, yaşayış çox ucuzdur. Şəhərin mərkəzində bir studiya icarəyə götürmək ayda 30 dollara başa gələcək. Lusakanın şəhər əhalisi təxminən 1,7 milyon nəfərdir.

Karakas

Bir neçə il əvvəl Karakas dünyanın ən ucuz beş şəhərindən biri idi. Suriyadan fərqli olaraq bu ölkədə irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar aparılmır, lakin siyasi və iqtisadi böhran dövləti son dərəcə çətin vəziyyətə salıb. Ekspertlərin fikrincə, son bir neçə ildə hiperinflyasiya on minlərlə faiz təşkil edib və Venesuela bolivarı nəhayət ki, dəyərini itirib və bununla da yerli sakinlərin maaşları ucuzlaşıb. Xaricilər üçün Karakasda qiymətlər çox aşağıdır.

Alma-Ata

Dünyanın ən ucuz şəhərlərinin TOP-7-si 2017-ci ildə dünyanın ən ucuz şəhəri olan Qazaxıstanın ən böyük metropolisi Alma-Atanı bağlayır. Daşkənd, Tehran və Dəməşqin göstəricilərinin kəskin azalması sayəsində bu yaşayış məntəqəsi hazırda yeddinci yerdədir. Alma-Atada mebelli bir studiyanın aylıq icarəsi orta hesabla 300 dollara başa gələcək. Kifayət qədər sabit mühitə baxmayaraq, ölkənin əsas problemləri neft qiymətlərindən və məzənnənin gözlənilməzliyindən asılıdır. Əgər gəlir dollar və ya avrodadırsa, Alma-Atada yaşamaq çox ucuzdur.

Qeyd edək ki, ən bahalı şəhərlərin reytinqinə Nyu-York, Sinqapur, Təl-Əviv, Honq-Konq və Los-Anceles başçılıq edir.

Y. QACAR
Reyting.az

Ana səhifəyə dön