General: “Rusiya elitası Putini devirməyə hazırdır”

Valeri Kondratyuk deyir ki, ya Rusiya elitasının, ya da silahlı qüvvələrin sui-qəsdi Putini hakimiyyətdən uzaqlaşdıra bilər

Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin keçmiş rəhbəri, general-leytenant Valeri Kondratyuk Rusiya və Kremldə mümkün dəyişikliklər, Belarusun gələcəyi, eləcə də Ukrayna ordusu barədə müsahibə verib.

Reyting.az müsahibənin maraqlı olduğunu nəzərə alaraq oxucularına təqdim edir:

- Hələ də müzakirə olunan mövzu “Vaqner”in mərhum rəhbəri Priqojinlə bağlı məsələdir. Priqojini dəfn etməyi bacardılar. Bunu peşəkar baxımdan necə görürsünüz?

- Priqojinin üsyanının əsl əhəmiyyəti ondan ibarət idi ki, ictimaiyyət onu gözlədiyindən çox dəstəklədi, amma bu, eyni zamanda Putini hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq üçün kifayət etmədi. Bu hadisələr elita üçün Putinə sədaqət baxımından müəyyən bir sınaq rolunu oynadı və ona aydın mövqe tutmağa imkan verdi. Baxmayaraq ki, Rusiya mafioz dövlət olaraq qalır və Kreml klanlarının əksəriyyəti belə marjinal dövlətdə maraqlıdır, çünki bu, onlara Rusiyanın resurslarını soymağa və külli miqdarda pul qazanmağa davam etmək imkanı verir. Amma elita hərbi əməliyyatların davam etdirilməsinin mənasızlığını başa düşür. Bu, əslində Rusiyanın federasiya kimi dağılmasına gətirib çıxarır. Əgər Rusiya Federasiyasının elitası müəyyən addımlar atmasa, yaxın gələcəkdə sərvətlərini və mövqelərini itirəcəklər.

Priqojinin üsyanının nəticələri göstərdi ki, Putin verdiyi sözə əməl etmir. Putinin Kremldə Priqojin və ətrafına şəxsən verdiyi təhlükəsizlik zəmanətləri, onun adından, o cümlədən Lukaşenkodan, Tula qubernatoru və FSB rəhbəri Bortnikovdan verilən zəmanətlərin heç bir dəyəri yoxdur. Elita üçün isə başqa bir problem yarı yolda dayanmamaqdır. Ya elitanın, ya da silahlı qüvvələrin sui-qəsdi Putini hakimiyyətdən uzaqlaşdıra bilər.

Bu gün Rusiyada nə baş verir? Rusiya Federasiyası sentyabrın 10-da keçiriləcək növbəti regional seçkilər ərəfəsindədir. Seçkilərin təmin edilməsi mexanizminin elə qurulduğuna baxmayaraq, mahiyyət etibarı ilə istənilən nəticəni təmin edir, Kreml aydın başa düşür ki, hazırkı prezidentin zəifliyini Priqojinin cəzasız qalması göstərirsə, bu hal dövlətin başçısı kimi onun etibarını sarsıda bilər. Bütün qanunlara görə, bu qətli törətməyə məcbur edilib. Niyə bu forma seçildi? Bu, əslində “Vaqner” PMC-nin bütün əsas rəhbərlərini bir araya gətirməyə imkan verdi. Priqojin əvvəlcə öldürülsəydi, hamı dərhal əlavə təhlükəsizlik tədbirləri görəcəkdi. Və səlahiyyətlərini və konseptuallığını nəzərə alaraq, ikinci bir kampaniya, qisas hazırlayacaqdılar. Dəstənin zəif salınması-əvvəlcədən onu ağır silahlardan məhrum edən və muzdluların bir qismini Belarusa köçürən hakimiyyət bu üsyanı yatırmaqda qeyd-şərtsiz uğur qazandı. Bu gün Rusiyada istifadə etməyi xoşladıqları dillə desək, Priqojinin dəstəsini aldadırlar.

Priqojinin ölümü ilə bağlı sui-qəsd nəzəriyyələri çox maraqlı görünür. Amma ötən gün yayılan videoda - Priqojinin Afrikada “CEEP” sürməsi və onun ölümü ilə bağlı şayiələrin şişirdildiyini göstərən videoda əsas ifadə odur ki, bu səs yazısı Moskvaya qayıtmazdan əvvəl çəkilib. Deyir, “indi avqustun ortasıdır”. Daha ciddi təhlil Priqojinin həqiqətən də öldüyünü göstərir. İndi onun sağ və sağlam göründüyünü təsəvvür belə edə bilmirəm. Eyni zmanda Priqojinin üsyanı göstərdi ki, Rusiyada hakimiyyət müqəddəs olmaqdan çıxıb. Əgər əvvəllər nəyinsə bir qeydi belə cəzalandırılırdısa, bu gün bu, bir növ qeyri-adi hadisə deyil. Elitalar isə başa düşməlidirlər ki, Putin vəzifəsindən kənarlaşdırılmadan öz sərvətlərinin və mövqelərinin qorunub saxlanması mümkün deyil. Çünki Putin nəinki son rusuna, hətta son sentinə qədər mübarizə aparacaq. Ona görə də elita Putini vəzifədən uzaqlaşdırmaqda, Qərb və Ukrayna ilə sülh danışıqlarına başlamaqda maraqlıdır. Mənə elə gəlir ki, onlar öz planlarını həyata keçirməyə hazırdırlar və bu, yaxın 4-5 ay ərzində, gələn ilin martında Rusiyada keçiriləcək prezident seçkilərinə qədər baş verməlidir. Bu, onlara yeni proqramla yeni adamı seçkilərə təqdim etməyə və Ukraynaya qarşı “xüsusi əməliyyatı” dayandırmağa imkan verəcək.

- Putin onun üstünə buludların gəldiyini başa düşür, ya yox?

- Qərbin ən böyük səhvi odur ki, onlar düşünürdülər, Putini aşağılamaq olmaz. Amma Priqojinin üsyanı göstərdi ki, Putin öz hakimiyyətini saxlamaq üçün istənilən alçaldılmaya hazırdır. Çox şeyə münasibətdə nə qədər irrasional olsa da, özünə münasibətdə çox rasional olaraq qalır. Onun hərbi əməliyyatın əvvəlində və Ukraynadakı bütün məğlubiyyətlərindən sonra eşitdiyimiz bu ritorikası var - Rusiyanı alçaltmaq olmaz, çünki “bizim nüvə silahımız var”.

Rusiya Federasiyasının əsas tərəfdaşları olan Çin və Hindistanın nüvə silahının istifadəsini dəstəkləməyəcəklərinə dair aydın siqnallarından sonra Putinin “xüsusi əməliyyat” adlandırdığı təcavüzü bitirmək üçün çoxlu variantı qalmayıb. Onun bütün uğursuzluqları Rusiyanın vəziyyətinin hər gün daha da pisləşəcəyini göstərir. Şahmatda bu vəziyyət “zuqzvanq” adlanır - hər yeni addım vəziyyəti daha da ağırlaşdırdıqda. Bu gün Rusiya və rus elitasının vəziyyəti belədir.

Belarus prezidenti Lukaşenko nüvə silahı ilə öyünürdü. Baş Kəşfiyyat İdarəmizin məlumatına görə, artıq Belarusda taktiki döyüş başlıqları yerləşdirilib. Orada təlim keçirdilər və nəticə tam hazırlıqsız olub.

- Kremlin Qərbi qorxutmaq məqsədi baş tutmadı?

- Bu, Putin kimi hərbi cinayətkar olduğunu başa düşən Lukaşenkonu sakitləşdirməyə kömək etdi. Belarus ərazisində nüvə silahının yerləşdirilməsi - bu, Lukaşenko və Putinin fikrincə, Qərbin istənilən müdaxiləsini dayandırmalıdır.

Xatırlatmaq istərdim ki, Belarusda etirazlara səbəb Lukaşenkonun uzun müddət hakimiyyətdə olmasıdır. Əlbəttə, Lukaşenko başa düşür ki, növbəti seçkilər daha da güclənəcək. Və bu gün Ukraynada Kalinovskinin alayında xidmət edən uşaqlar öz seçimlərini silahla müdafiə etməyə, azadlıq və səsvermə hüquqlarını müdafiə etməyə hazır olacaqlar. Qərbi ölkəsindəki vəziyyətə təsir etmək imkanından çəkindirmək üçün Lukaşenko nüvə silahına ehtiyac duyurdu.

- Bu nüvə silahları nə vaxtsa Belarusda atəş aça bilərmi, yoxsa ancaq qorxutma elementidir?

- Bu gün bu, sadəcə olaraq, informasiya təhdididir, Qərbə qarşı informasiya əməliyyatıdır. Döyüş meydanında hərbi uğuru təmin etməyəcək, çünki onun lokal taktiki əhəmiyyəti var. Bu, hərbi əməliyyatların gedişatını dəyişdirməyəcək və ya təkmilləşdirməyəcək. Deməli, bütün bunlar Belarusla Rusiya arasında informasiya əməliyyatıdır.

Əsl hərbi əməliyyat Rusiyaya qarşı zərbələrdir. Bu, artıq reallıqdır. Onlar bizim üçün artıq ənənəvi hal alıb. Hər gecə Rusiya Federasiyasına bir sürü dron uçur, hardasa hərbi obyektlərə nəsə düşür. Rusiyada isə heç kim buna görə məsuliyyət daşımır, heç kim məsuliyyətə cəlb olunmur. Amma bu, Putinin imicinə güclü zərbədir. Amma onlar özlərini elə aparırlar ki, guya heç nə baş vermir.

Qeyd etmək lazımdır ki, Ukraynanın istifadə etdiyi strategiya iki mərhələlidir. Birinci mərhələ hərbi əməliyyatlardır ki, bu da bizim ərazilərimizin azad edilməsinə və Ukrayna ərazisində rus qruplaşmasının məğlubiyyətinə səbəb olmalıdır.

İkinci mərhələ müharibə qanunlarına görə “min kəsim” taktikasıdır. Bir neçə gün əvvəl Rusiyaya çoxlu sayda pilotsuz təyyarə buraxıldı, hücum Rusiya Federasiyasının səkkiz bölgəsinə təsir etdi. Eyni zamanda, təkcə aviasiya deyil, hərbi sənaye kompleksi obyektləri və digər mühüm strateji obyektlər də vurulub. Bu bizim simmetrik cavabımızdır.

Rusiya Federasiyasına zərbələr bir çox ruslara hər şeyin plana uyğun getmədiyini göstəririr. Xüsusi əməliyyatın əvvəlində onlara deyirdilər ki, Ukrayna demilitarizasiya olunacaq, denasiyalaşdırılacaq, lakin 1,5 ildən sonra heç bir uğur əldə olunmayıb və Rusiyanın hərbi süqutu göz qabağındadır. Rusiya ordusunun şəxsi heyəti ruhdan düşür və hər gün böyük itkilər verir.

Biz çox çətin strategiya seçdik, çünki bizim üçün böyük itkilərlə rus istehkamlarına hücum etmək mümkün olardı, lakin biz Qərb silahlarının texnoloji imkanlarından istifadə etməyə üstünlük verdik. Təbii ki, bu çox bahalı strategiyadır. Arxada logistika mərkəzlərinə, sursat anbarlarına və idarəetmə məntəqələrinə hücum etmək - bütün bunlar çox pula başa gəlir. Lakin NATO sammiti Ukraynanın ilin sonuna qədər qələbə üçün lazım olan bütün silahları alacağına zəmanət verdi. Və hətta ABŞ-ın kaset sursatlarını bizə təhvil verməsi belə strategiyanı həyata keçirmək imkanlarımızı xeyli artırır. Bütün bunlar Putinin çevrəsində təzyiqin artmasına səbəb olur.

Əgər cəbhədən deyil, əməliyyat vəziyyətindən danışsaq, Ukrayna Silahlı Qüvvələri iki istiqamətdə - Baxmut yaxınlığında və Azov dənizinə çıxışda uğur qazanır. Bu gün onlar Tokmak şəhəri yaxınlığında yerləşirlər. Bu şəhərin tutulması bizə Rusiya ilə Krım arasındakı quru dəhlizini kəsmək imkanı verəcək və bundan sonra Krım tələyə, siçan tələsinə çevriləcək.

- Bir müddət əvvəl Baş Kəşfiyyat İdarəsi tərəfindən yarımadaya basqın olub və bu, işğalçıların sıralarında böyük səs-küyə səbəb olub. Kəşfiyyatçılarımız dəniz yolu ilə “səyahət” edərək tapşırığı yerinə yetirib uğurla geri döndülər. Aktiv müharibədə belə basqınlar nə dərəcədə vacibdir?

- Bundan əvvəl Kiyevdə Krım Platformasının növbəti iclası keçirilib. Bu, Krımın azad edilməsinə dəstək verən bir çox ölkələrin iştirak etdiyi beynəlxalq konfransdır. Putin burada da uğursuz oldu, çünki bu gün heç kim heç bir şərtlə razılaşmır və hətta gələcəkdə Krımı Rusiyanın bir hissəsi hesab etmir. Ukraynanın Müstəqillik Günü ərəfəsində Krımda olan bütün vətənpərvər hərəkatlarımıza mənəvi dəstək vermək çox vacib idi. Nəzərə alsaq ki, ruslar bütün istmusları və Krıma bütün girişləri minalayıblar, onlar belə amfibiya basqın əməliyyatlarının mümkün olduğunu ağlına belə gətirmirdilər. Kəşfiyyatçılarımız basqından bir gün əvvəl məhv edilmiş Rusiya elektron kəşfiyyat postları, FSB bölmələri, bir “İsgəndər” batareyası və iki “S-400” qurğusunun yerləşdiyi Tarxankut burnunu seçdilər. Bizim uşaqlar qayıqlarda burnun yaxınlığındakı mayaklara yaxınlaşanda bu, düşmən üçün tamamilə sürpriz oldu. Onların radio avadanlığı qrupumuzu göstərmədi və aşkar etmədi ki, bu da döyüşçülərimizə nəinki eniş etməyə, tapşırıqları uğurla yerinə yetirməyə, həm də itkisiz geri qayıtmağa imkan verdi.

Əməliyyatın digər bir xüsusiyyəti də qrupun çoxlu sayda “Stinger”lə silahlanması idi. Bu, Qərbin hava hücumundan müdafiə silahıdır və hava hücumları olsaydı və ya Rusiya təyyarələri qrupu təqib etməyə cəhd göstərsəydi, onlar məhv olardı. Bu, çox təsirli silah, texnologiyadır. Bu basqın, Krım körpüsünə edilən hücumlar göstərir ki, Krımın işğaldan azad edilməsi bizim təsəvvür etdiyimizdən daha realdır, hətta tamamilə hərbi yolla olmasa da, realdır və düşündüyümüzdən də çox yaxındır.

- Krımın azad edilməsi çox yaxındır?

- Əslində, təkcə ərazini deyil, insanların şüurunu da azad etməliyik. Krımın Rusiyanın təsiri altında olduğu dövrdə intensiv təbliğat aparıldı, Rusiya Federasiyasından 600 mindən çox insan yarımadaya köçürüldü. Onlar və onların əməkdaşları Krımı tərk etməli və mümkün qədər tez getməli olacaqlar. FSB və Krımdakı Rusiya hakimiyyət orqanları artıq ailələrini göndərib və əmlaklarını çıxarıblar. Onlar özlərini və Krımı bu gün tam təcriddə saxlamağın mümkünsüzlüyünü yaxşı başa düşürlər. Əlbəttə, böyük bir hücum olarsa, Ukrayna tərəfdən çoxlu itkilər olacaq. Buna görə də, birləşmiş strategiya olacaq: hərbi obyektlərin, Krım ərazisindəki Rusiya resurslarının dağıdılması və yarımadanın tamamilə bağlana bilməyəcəyini göstərən reyd əməliyyatları.

- Müharibənin 2023-cü ildə bitmək ehtimalı varmı?

- Obyektiv olaraq müharibə ancaq Rusiyanın siyasi rəhbərliyinin dəyişməsi ilə başa çata bilər. Bu gün beynəlxalq xüsusi xidmət orqanlarının Rusiya Federasiyasında vəziyyətə təsir imkanları çox məhduddur. Mənə daha çox ehtimal olunan şey Rusiya ordusunda və ya Putinin yaxın çevrəsindəki mümkün sui-qəsddir ki, bu da danışıqlar prosesini blokdan çıxaracaq və müharibənin təkcə hərbi yolla bitməsinə gətirib çıxara bilər.

Ukrayna bir şeyi başa düşməlidir: ərazilərin azad edilməsi problemlərimizin həllinin yalnız yarısıdır. Putin rejiminin demontajına nail olmaq bizim üçün çox vacibdir. Müharibə onun əməllərinin nəticəsidir və əsl səbəb Kremldədir. Bu olmasa, biz daha bir gecikmiş və hibrid müharibə alacağıq. Qərbin də bu işdə bizə dəstək verməsi çox vacibdir. Ukrayna Putin rejimini hakimiyyətdən uzaqlaşdırmaq üçün kifayət qədər qalib gəlməlidir.

- Və bu tamamilə realdırmı?

- Bu, artıq reallığa çevrilir, çünki bu gün Rusiya elitasının məqsədi öz mövqeyini qorumaqdır və bəlkə də bu, Putini təslim etmək və sistemi yenidən işə salmaq üçün başqa adamları hakimiyyətə gətirməkdir. Qərblə qarşıdurma, soyuq müharibə Rusiyanın yavaş, lakin qaçılmaz dağılmasına və daha da parçalanmasına gətirib çıxarır.

Y. QACAR
Reyting.az

Ana səhifəyə dön