Overçuk: “Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhə alternativ yoxdur”

Baş nazirin müavini deyir ki, iki ölkə arasında sülhə nail olmağın ən yaxşı yolu kommunikasiyaların açılması, ümumi yolun çəkilməsidir

Rusiya Federasiyası Baş nazirinin müavini Aleksey Overçuk Sankt-Peterburq Beynəlxalq İqtisadi Forumu (SPİEF) çərçivəsində rus mediasına Azərbaycan və Ermənistan arasında nəqliyyat kommunikasiyaları mövzusunda müsahibə verib.

Reyting.az sözügedən müsahibəni təqdim edir:

- Siz bir qədər əvvəl qeyd etdiniz ki, Rusiya Azərbaycanla Ermənistan arasında nəqliyyat kommunikasiyalarının blokunun açılması ilə bağlı razılığa gəlməkdə mühüm irəliləyiş olduğunu bəyan edir. Sizcə, bütün mübahisəli məsələlər nə vaxt həll oluna bilər?

- Biz Azərbaycan Respublikası, Ermənistan Respublikası və Rusiya Federasiyası baş nazirlərinin müavinlərindən ibarət üçtərəfli işçi qrupu formatında görüş keçirdik və nəticədə hərtərəfli sənəd formalaşdırıldı. O, bəyan edir ki, regionda nəqliyyat əlaqələrinin açılması Yerasx-Culfa-Meğri-Horadiz marşrutu ilə gedəcək dəmir yolunun bərpası ilə başlayacaq və tərəflərin suverenliyinə hörmət əsasında əsas yanaşmaları müəyyənləşdirir.

Tərəflərdən heç biri şübhə etmir ki, bu yolun ayrı-ayrı hissələri onların ərazisində yerləşdiyi ölkənin yurisdiksiyasında olacaq. Bu yola münasibətdə Azərbaycanda Azərbaycan qanunvericiliyi, Ermənistanda isə Ermənistan qanunvericiliyi tətbiq olunacaq. Görünən odur ki, bunlar göz qabağındadır, lakin iki dövlət və xalq arasında yaranmış münasibətləri nəzərə alaraq, bütün bunlar şərtləndirilməlidir.

Yaxın tarix boyu Ermənistanla Azərbaycan arasında heç bir əlaqə olmayıb, Rusiya prezidenti Vladimir Putinin birbaşa iştirakı ilə dayandırılmış müharibə olub. Lakin iki ölkə sərhədində hələ də silahlı toqquşmalar baş verir və insanlar ölür. Əlbəttə, mənim həmkarlarım üçün belə bir şəraitdə işləmək çox çətindir, lakin onlar dövlətlərimizin rəhbərlərinin inkişaf etdirməyi bizə həvalə etdikləri qərara görə, öz tarixi məsuliyyətlərini hiss edirlər və nəqliyyat kommunikasiyalarının qarşısının alınması istiqamətində işləri davam etdirirlər.

Döyüşən tərəflərin danışıqlar masası arxasına əyləşərək, hərbi əməliyyatlar dayandırıldıqdan dərhal sonra nəqliyyat əlaqələrinin bərpasından danışmağa başladığını dünyada misal tapmaq çətindir. Bizim vəziyyətimizdə hamı başa düşür ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhə alternativ yoxdur və sülhə nail olmağın ən yaxşı yolu insanların sülh yolu ilə qarşılıqlı əlaqəsi üçün imkanlar açmaq, ümumi yol çəkməkdir ki, bu yolla insanlar və mallar gedəcək, normal həyat, ticarət başlayacaq, köhnə şikayətlər tədricən arxa plana keçəcək. Baş nazirin müavinlərindən ibarət üçtərəfli işçi qrupumuz özünəməxsus münasibətlər formatı işləyib hazırlayıb.

Ən böyük problem inamdır. Məhz buna görədir ki, danışıqlar ləng gedir. Nəhayət, yol boyu sadə insanlar - azərbaycanlılar, ermənilər, başqa ölkələrin vətəndaşları gedəcək. Onlar sərhədi keçərkən bir-biri ilə necə qarşılıqlı əlaqədə olacaqlar, onların təhlükəsizliyi necə təmin olunacaq? Bu gün bizim birlikdə cavab vermək istədiyimiz əsas sual budur ki, başqa ölkənin ərazisində bu insanların başına pis heç nə gəlməyəcəyinə əmin olaq.

Blokdan çıxarma nə vaxt baş verəcək? Bu suala hələ heç kim dəqiq cavab verməyəcək.

Sonra nə vaxt razılaşırıq və nə vaxt müvafiq sənəd imzalanacaq. Onda sovet dövründə mövcud olan və həm ermənilərin, həm də azərbaycanlıların istifadə etdiyi bu dəmir yolunun bərpasına başlamaqdan danışmaq olar.

Ermənistan üçün bu dəmir yolunun açılması bu ölkənin blokunun açılması baxımından əsas əhəmiyyət kəsb edir. İqtisadiyyatın bu cür genişlənməsi Ermənistanın dünya bazarlarına çıxışını təmin etmək üçün müvafiq inkişaf etmiş nəqliyyat kommunikasiyalarını tələb edir.

- Qərbin nəqliyyat kommunikasiyalarının açılması prosesinə müdaxilə cəhdlərini qeyd edirsinizmi?

- Biz bilirik Şarlz Mişelin Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Ermənistan Respublikasının Baş naziri ilə apardığı danışıqlardan sonra dərc etdiyi bəyanatlarından aydın görünür ki, bu görüşlərdə kommunikasiyalar müzakirə olunur. Eyni zamanda, bu məsələdə tərəflərin əldə etdiyi irəliləyiş qeyd olunur. Anladığınız kimi, bu irəliləyiş Rusiyanın iştirakı ilə üçtərəfli platformada əldə olunub, baxmayaraq ki, avropalıların bunu qeyd etməyəcəyi aydındır. Danışıqlar üzrə tərəfdaşlarımız razılaşırlar ki, Rusiya, Azərbaycan və Ermənistan liderlərinin 9 noyabr 2020-ci il tarixli bəyanatında böyük tərəqqi olduğunu tərəflər qeyd edir.

- Rusiya Federasiyası, Ermənistan və Azərbaycan baş nazirlərinin müavinləri səviyyəsində işçi qrupun növbəti iclası nə vaxta planlaşdırılır?

- Demək olar, iki il yarımdır ki, işləyirik, amma görüşlərin dəqiq qrafikini tərtib etməmişik. Eyni zamanda fikirləşmək lazım deyil ki, işimiz görüşlərdən ibarətdir, görüşlər arasında isə başqa cari işlərlə də məşğul oluruq.

E. KAMAL

Ana səhifəyə dön