Hərbi ekspert: “Rusiya texnokratları müharibəni uduzduqlarını başa düşürlər”

İqal Levin: “Danışıqlar bu müharibəni hansısa yolla bitirmək, hansısa uğurlar üçün bazarlıq etmək, bu uğurları Rusiya ictimaiyyətinə qələbə kimi təqdim etmək imkanıdır”

İsrail Müdafiə Qüvvələrinin zabiti və hərbi analitik İqal Levin Ukrayna mediasına müsahibəsində Rusiya-Ukrayna müharibəsindən danışb.

Reyting.az İ. Levin müsahibəsini qısa ixtisarla təqdim edir.

- Luqansk hərbi administrasiyasının rəhbəri Sergey Qayday bəyan edib ki, ruslar bütün qüvvələri Luqansk vilayətinə yönəldiblər, Severodonetsklə bağlı yandırılmış torpaq taktikası seçiblər. Hazırda Ukrayna Luqansk vilayətinin təxminən 10 faizinə nəzarət edir. Bu vəziyyəti necə təhlil etmək olar?

- Unutmaq olmaz ki, bu 10 faiz kənd və ya çöl deyil, Severodonetsk və Lisiçansk kimi böyük şəhərlərdir. Söhbət ərazilərin sayında deyil, infrastrukturdadır.

İstiqamətdən danışırıqsa, yaxın iki həftə ərzində həssas insanlar xəbərlərə baxmasa daha yaxşıdır. Bu iki həftə ən qaynar mərhələ olacaq. Çünki ruslar İzyum istiqamətindən Popasna istiqamətinə hərəkət ediblər.

Ruslar Severodonetsk və Lisiçanskda Ukrayna qüvvələrini mühasirəyə almağa çalışırlar. Bunun üçün Severski Donets çayını keçmək lazım idi.

Beloqorovka artıq onlardadır. Amma onlar uğur qazana bilmədilər. Sonra bir az da Qərbə hərəkət etməyə çalışdılar: bir neçə cəhd olsa da, Ukrayna onları “sındırdı”.

Bəli, orada rusların müəyyən üstünlüyü var, çünki Popasna nisbətən hündürdürdə yerləşir. Dəniz piyadalarından, nizami hissələrdən tutmuş “Vaqner”ə və digər muzdlulara qədər hamısı ora köçürülüb. Amma unutmaq olmaz ki, bu, birtərəfli oyun deyil, Ukrayna da atır, əks-hücumlar edir.

Bu həftə və ya iki həftə döyüş olacaq. Popasna bölgəsindəki döyüş ən qaynar nöqtələrdən biridir.

Təbii ki, İzyum istiqaməti də sakitləşməyib, döyüşlər cənubda olduğu kimi, Hulyaipil istiqamətində də gedir.

Ruslar Popasna istiqamətində bütün dəstəni mühasirəyə almaq istəyirdilər, lakin buna nail ola bilmədilər.

Əminəm ki, Rusiya Popasnada dayandırılacaq və məğlub olacaq. Bir az irəliləyə bilsələr belə, bu, Ukraynanın müdafiə imkanlarına xələl gətirmir, çünki ehtiyatlar gücləndirilir.

Statik deyil, mobil olan istənilən müharibədə taktiki uğursuzluqlar ola bilər, hamısı əməliyyat səviyyəsindədir. Amma strateji səviyyədən danışırıqsa, o zaman Rusiyanın heç bir uğuru yoxdur və onlar uğura yaxın deyillər.

Üstəlik, Luçanski yüksəklikdə yerləşir, çayla bölünür - müdafiə üçün yaxşı yerdir. Bunun necə tələsik ola biləcəyini təsəvvür etmək mənim üçün çətindir. Yəni şəhəri bloklamaq, mühasirəyə almaq, uzun müddət saxlamaq lazımdır - onların bunun üçün vaxtları və ehtiyatları yoxdur.

- Rusiya ordusu Ukrayna hərbçilərinin Xarkov vilayətində əks-hücuma keçməsinin onlar üçün nə qədər təhlükəli olduğunu başa düşür. Lakin bir neçə günlük sükutdan sonra yenidən Xarkovu atəşə tutmağa başladılar. Orada nə gözləmək olar?

- Onlar yenidən hücuma keçməyə, Ukraynanın əks-hücumunu dayandırmağa çalışırlar. Əgər onlar hansısa qüvvələri köçürsələr və cavab olaraq Xarkov istiqamətində hücuma keçməyə cəhd etsələr, bu, Donbass və ya İzyum istiqamətində onların səylərini zəiflədər.

Müharibədə təşəbbüs vacibdir. Təşəbbüs həmişə döyüşün yarısıdır. Hücum edənin təşəbbüsü həmişə çox vacibdir, çünki o, vaxtı və yeri seçir. Müdafiəçinin isə təşəbbüsü yoxdur. Nə üçün hər hansı hərbi manevr və hər hansı müasir müdafiə doktrinası əks hücumu ehtiva edir? Məsələn, İsrailin hərbi doktrinasındakı döyüş növünə nəzər salsanız, müdafiə həmişə əks-hücumdan ibarətdir. Bu əks-hücum təşəbbüsü ələ keçirmək üçün edilir ki, düşmənə öz şərtlərini diktə edə biləsən.

Ukrayna Xarkov yaxınlığında əks-hücum edəndə, istənilən qədər uğurlu olmasa da, bu, artıq yaxşıdır, çünki öz oyun qaydalarını tətbiq edirsən.

- Biz artıq Belarusu unutmuşuq, amma xəbər var ki, Rusiyanın “İskəndər” kompleksləri Ukrayna ilə sərhədə doğru hərəkət edir. Bunu necə qiymətləndirmək olar?

- Rusiya Belarus istiqamətindən maksimum istifadə edir ki, Ukrayna orada da müəyyən qüvvələri saxlasın. Şimaldakı Ukrayna şəhərlərinə hücum təhlükəsi onları qüvvələrini orada saxlamağa vadar edir. Qoy Milli Qvardiya burada müdafiə olsun. Belə genişmiqyaslı müharibədə hər bir batalyonu, hətta hər bir detalın əhəmiyyəti var, onu nəzərə alırsınız.

Yeri gəlmişkən, biz görürük ki, ruslar “İskəndər”lərdən getdikcə daha az istifadə edirlər - tükənmək üzrədirlər. Ona görə də istənilən hərəkətlər, manevrlər, “İsgəndər”lər, Belarus ordusunun, istənilən digər birləşmələrin hərəkətləri Ukraynanı gərginlikdə saxlamaq üçün edilir. Bu, Dnestryanı və Bessarabiyanın Odessa istiqamətinə də aiddir.

- Dediniz ki, Ukrayna ordusunun uğurunda Silahlı Qüvvələrin komandanlığının yaşı mühüm rol oynayır. Doğurdanmı belə düşünülür?

- Bu mənim müşahidəmdir, hansısa araşdırma deyil. Sovet hərbi doktrinası “tankda niyə yanmadın”, “adam ol - get öl” və s. psixologiyasını yaşı olanlar hamısını mənimsəyiblər. Tutaq ki, Müdafiə Nazirliyinin Kəşfiyyat rəhbəri Kiril Budanovu götürsək, o, gənc oğlandır, amma generaldır. Yaşına baxsanız, bu, sovet məktəbinin nə olduğunu, 1990-cı illərin doktrinasından xəbəri belə yoxdur. Halbuki Rusiya casuslarının başında sovet adamlarıdır. Narışkinin yaşı 70-dən aşağı olmaz.

Əlbəttə, söhbət yaş fərqindən getmir: çox vaxt yaşlı adam daha müdrik ola bilər. Amma bir xırda şey var: bu müharibə üçün sovet təcrübəsi lazım deyil. Sovet İttifaqı başqa bir müharibəyə - Qərb dünyasının qalan hissəsi ilə nüvə müharibəsinə hazırlaşırdı. Bu müharibə isə heç də belə deyil: sovet doktrinasının burada baş verənlərə heç bir aidiyyatı yoxdur.

- Biz görürük ki, Rusiya getdikcə daha çox danışıqlardan danışır, bu ideyanı Qərbdə təbliğ edir. Rusiya nümayəndəsi Vladimir Medinskinin bəyanatında deyilir ki, Rusiya danışıqlara hazırdır və Kiyev bu danışıqların aparılması imkanını rədd edir. Hiss olunur ki, onlar fasilə vermək istəyirlər. Ukrayna isə öz növbəsində bu pauzanın qarşısını maksimum dərəcədə almaq istəyir. Bu pauza daha çox kimə sərf edir - Ukraynaya, yoxsa Rusiyaya?

- Təbii ki, danışıqlar pauzadır, yenidən qruplaşmaq imkanıdır. Rusiya yaxşı anlayır ki, onlar bu müharibədə uduzurlar. Bunu başa düşməmək üçün tamamilə qərəzli, rusiyapərəst olmaq lazımdır.

- Onlar müharibəni uduzduğunu dəqiq bilirlər?

- Onlar haqqında çox şey deyə bilərik ki, özlərini hərbi baxımdan səriştəsiz, yöndəmsiz aparıblar, amma konkret olaraq texnokratlar (söhbət Medinskidən və başqalarından gedir) müharibəni uduzduqlarını yaxşı başa düşürlər.

Danışıqlar bu müharibəni hansısa yolla bitirmək, hansısa uğurlar üçün bazarlıq etmək, bu uğurları Rusiya ictimaiyyətinə qələbə kimi təqdim etmək imkanıdır. Ukrayna yaxşı başa düşür ki, bunu etmək olmaz. Pauza verməyə ehtiyac yoxdur, çünki Ukraynanın bütün Avropanın, ABŞ-ın simasında arxası var.

Bu arxa təkcə silahla deyil, həm də iqtisadiyyat, ərzaq, yanacaq baxımından işlədiyi, təmin etdiyi, dəstək verdiyi halda hərəkətə keçmək lazımdır.

Ukrayna cəmiyyətində hələ də ilham var. Müharibədən yorğunluq deyə bir şey də mövcuddur. Bu, həmişə istənilən cəmiyyətdə - ən vətənpərvər və ilhamlı cəmiyyətdə olur.

Ukrayna nə qədər əks-hücum keçirə bilir, nə qədər öldürə bilirsə, hərəkətə keçməli və danışıqlar masasına oturmamalıdır. Belə olarsa, Ukrayna döyüşü qazanacaq.

- Krımı azad etmək çətindir?

- Müharibə həmişə çətindir, istənilən döyüş çətin olur. Mən başqa bir şey deyəcəyəm: Krımı azad etmək olar, bu, realdır. Demək olmaz ki, Krım həmişəlik itirilib. Mən həm hərbi, həm də diplomatik yollardan danışıram. Ukraynanın hakimiyyət eşalonları axmaq deyil. Nə üçün Krım səkkiz ildir ki, Ukraynanın gələcək konsepsiyasından kənarlaşdırılmır? Çünki bu, reallıqdır, mümkündür.

Krımı hərbi yolla azad etmək olarmı? Bəli, əlbəttə ki, edə bilərsiniz. Çətindir? Əlbəttə, çətin, hər hansı bir hərbi əməliyyat kimi, hətta uğurludur.

Ana səhifəyə dön