Polkovnik: “Mariupoldakı faciə Naqasakiyə nüvə hücumuna bənzəyir”

Hərbi ekspert Viktor Kevlyuk deyir ki, Rusiyanın hücumu nəticəsində Mariupolda 73.000 şəxs həlak olub, 35.000 yaralı var

Ukraynanın tanınmış hərbi eksperti Viktor Kevlyuk 40 gündən çoxdur Rusiya qoşunlarının mühasirəsində qalan və təslim olmayan Mariupol uğrunda gedən döyüşlərdən danışıb.

Reyting.az polkovnik V. Kevlyukun müsahibəsini təqdim edir:

- Mariupolun müdafiəsi ilə bağlı nə baş verir?

- Müdafiəyə 56-cı Mariupol Motoatıcı Briqadası, 36-cı Bilinski Dəniz Piyada Briqadası, 12-ci Dmitri Vışnevetski Milli Qvardiya Əməliyyat Briqadası və Azov Xüsusi Təyinatlı Dəstəsi cəlb olunub.

Şəhərin qərbindəki piyadalar Rusiyanın 150-ci diviziyasının 68 və 163 tank alayını məhv edir. Onun komandiri, general Oleq Mityayev martın 3-də öldürülüb.

Bilyntsi şəhərin şimalını tutur, Ukrayna Rusiya Qara Dəniz Donanmasının 810-cu Dəniz Briqadasını vurur. Onun komandiri polkovnik Aleksey Şarov öldürülüb.

Qara Dəniz Donanmasının komandiri, 1-ci rütbəli kapitan Paliy də Mariupol yaxınlığında həlak olub.

Şərqdə Azov birqadası Rusiyanın 102-ci motoatıcı alayının üç BTQ (batalyon-taktiki qrupları), 150-ci motoatıcı diviziyası və Rosqvardiya batalyonu (“Kadırovtsi”) ilə döyüşür.

Kadırovçular şərqdəki sənaye zonasında özləri üçün yavaş-yavaş və əziyyətlə irəliləyib. Rusiyanın 163-cü Panzer Alayı şəhərin mərkəzinə qalxaraq, sağ cinahdan motoatıcı piyadalardan yan keçməyə çalışır - qismən.

Əsas hücum səyləri qərbdə cəmləşib. Düşmən şəhərin mərkəzinə doğru irəliləsə də, müdafiəçilər möhkəm dayanır.

- Rusların itkiləri haqda nə demək olar?

- İtkilər belədir: 163-cü tank alayı iki BTQ-dən - işğalın əvvəlində 550-yə yaxın döyüşçü itirib. 102-ci motoatıcı alayı 200 və 300-dən 880 döyüşçünü itirən bir BTQ nümayiş etdirdi və alayın komandiri polkovnik Viktor İsaykin öldürüldü.

Martın 3-də polkovnik Popov könüllüləri, yəni onunla birlikdə hücuma keçməyə hazır olanları ümumi dəstəyə çağırdı. 70-ə yaxın əsgər razılaşdı. Martın 4-də diviziyadan yığılan tank batalyonu Mariupola yola düşdü. Sağ qalanlar səhv etmirəmsə, 4 əsgərdir.

Martın 5-də Azovla yaxından “tanışlıqdan” sonra 102-ci alayın 150 hərbçisi qayıdıb və döyüşməkdən imtina edib. Amma fərarilərin sayını hesablamaq mümkün deyil.

- Döyüşün gedişatı və nəticəsi haqda nə demək olar?

- Biz primitiv hücumun şahidi oluruq. 1994-95-ci illərin Yeni il ərəfəsində Qroznıya edilən hücumdan heç bir nəticə çıxarılmayıb.

Mariupolda 150-ci diviziyanın iki tank alayı basqın etdi. Maraqlıdır ki, diviziya yeni yaranmışdı, lakin onu düzgün silahlanma ilə təmin etmək mümkün deyildi, köhnəlmiş tankları var.

Rusiya ordusunda xüsusi təyinatlılar elit piyada kimi istifadə olunur, çünki adi piyadalar daha pis hazırlanır, həvəsləndirilmir, zəif təchiz edilir.

- Azovda düşmənin müntəzəm itkiləri bildirilir: gündə bir və ya iki tank, 20-50 piyada. Yəni döyüşlər çox aktiv deyil?

- Döyüşlər kifayət qədər gərgindir. Bunu Mariupol ərazisində gündəlik uçuşların sayı da sübut edir. Düşmən texnikasının nisbətən kiçik itkiləri iki amillə izah olunur:

a) Azov şərq kənarında, texnikanın istifadəsinin ümumiyyətlə problemli olduğu sənaye zonasında müdafiə olunur;

b) döyüş maşınları uzaq məsafələrdən hərəkət edir.

Axı döyüşlərin getdiyi şəhər mühiti bizə atəş mövqelərinə yaxınlaşmağa mane olur. Yəni bizim tank əleyhinə xidmətlər maksimum məsafələrdə fəaliyyət göstərməlidir.

- Müdafiə nə dərəcədə effektlidir?

- Müdafiə 41 gündür davam edir. Düşmən komandalarımız arasında “oynaq” tapıb orada ilişib qala, əsas küçələrdən keçə bilmədi. Aviasiya və artilleriya sahəsindəki üstünlüyünü belə dərk etmədi. Qoşunlarımız say üstünlüyünə görə primitiv olaraq mövqelərini sıxışdırıblar.

Mülki infrastrukturun məhv edilməsinin mənası yoxdur. Qroznı niyə silindi? Hələb? Bu, köhnə sovet təfəkkürüdür: “Müharibə hər şeyi siləcək”. Bu cür hərəkətlərin başqa bir səbəbi müdafiəçilərə qarşı adi qəzəb, məqsədə çata bilməmələridir. Bu səbəbdən ən əlçatan yol seçilir: hər şeyi ardıcıl olaraq məhv etmək, ilk növbədə müdafiəsiz mülki şəxsləri.

- Ən fəal düşmən şəhərə qərbdən soxulur – bu, ona görədir ki, onları orada gözləmirdilər, yoxsa Berdyansk döyüşsüz təslim olduğu üçün?

- Əsas hücum səylərinin cəmlənməsi kimi qərb istiqamətinin Berdyanskla heç bir əlaqəsi yoxdur. Nisbətən düz ərazi orada iki tank alayı ilə oynamağa imkan verir. Mariupol hava limanı da şəhərin qərbində yerləşir. Bizim 56-cı briqadamız qərbə yerləşdirilib və onu düşmən 41 gündür keçə bilmir.

- Kadrovçular da oradadır və çoxlu fotolar çəkirlər. Onlarla necə mübarizə aparılır?

- Kadırovun əlaltılarını hansısa ayrı-ayrı kastalara ayırmaq və onları “super silah” hesab etmək lazım deyil. Bandera xalqı kadırovçulara əhəmiyyət vermir. Bunlar adi piyadalardır. Fərqli geyinsə və daha yaxşı təchiz edilsələr də, şəhər döyüşlərinə hazır deyillər, çünki Çeçen Rosqvardiyasının 141-ci Motorlu Alayının onurğa sütunu (və kadırovçuların düzgün adı budur) keçmiş partizanlardır. Yəni bunlar hərbi təhsili olmayan, silahsız vətəndaşlara qarşı güc tətbiqi və Çeçenistanda müxalifətin sıxışdırılması ilə məşğul olan bölmələrdə fəaliyyət göstərmək bacarığı olmayan, vaxtında bayraqlarını dəyişən dünənki adi quldurlardır.

- Ukrayna əsgərləri Mariupolu tərk etməli olacaqlar?

- Bu, müharibədən əvvəl yarım milyon nəfərdən az əhalisi olan, Ukrayna şəhər idarəçiliyinin, sənayenin, dəniz və hava limanının, yaxşı inkişaf etmiş şəhər infrastrukturunun ən yaxşılarından olan bir şəhərdir. Şəhərin təqribən 80 faizi artıq dağıdılıb, təqribən 10 milyard dollar ziyan dəyib. Mərkəzi Avropada baş verən bu faciə daha çox Naqasakiyə nüvə hücumuna bənzəyir: 73.000 ölü və 35.000 yaralı. Naqasakinin eni 111 kilometr olduğu halda, Mariupolun sahəsi 166 km-dir. Mariupol sakinləri arasında qurbanların sayı ilə bağlı səhv etmək istəyirəm, amma əminəm ki, biz hələ dəhşətə gəlirik.

- Ruslar deyir ki, bizim əsgərlərə kömək üçün vertolyotlar göndərilib. Onların bir neçəsini düşmən güllələyib, sanki kimsə əsir düşüb. Bu nə cür hekayədir? Və şəhər nə qədər davam edə bilər? Nə vaxt tərk edilməli olacaq?

- Mən xarici mənbələrdə Ukrayna helikopterlərinin Mariupola və geriyə sıçrayışı ilə bağlı məlumat görmüşəm. Amma Baş Qərargahdan təsdiq görmədim. Qərbdəki mənbələrin məlumatına görə, bir qrup “Mi-8” nəqliyyat helikopteri şəhərə soxulmağa cəhd edib və keçə bilib. Çatdırılan sursat, ərzaq və dərman olub. Ağır yaralılar geri götürülüb. Geri dönərkən bir “Mi-8” vurulub, 15 əsgər öldürülüb, ikisi əsir düşüb. Üç helikopter bizim tərəfə çatıb.

Şəhərin nə qədər davam gətirəcəyinə gəlincə, onun müdafiəçiləri artıq dörd dəfə normativ müdafiə şərtlərini aşıblar (hərbi ehtiyatların həcminə görə).

Mariupola tələsən düşmən qüvvələri yenilməz görünmür. Döyüşçülərimiz çoxdan insan imkanlarından kənara çıxıb. Müdafiəçilərin şəhəri tərk etməsi 100 faiz ehtimalla mülki əhalinin ölümü deməkdir. Bu səbəbdən oranı tərk etmək olmaz.

Ana səhifəyə dön