Ukrayna müsəlmanlarının rəhbəri: “Rusiya müftilərini FTX idarə edir”

Şeyx Səid İsmayılov deyir ki, Ukraynadakı imamlar əlləri qandallı Luqansk məscidinə gətirilib və mənəvi idarələri ilə əməkdaşlıqdan imtinaya məcbur ediliblər

“Umma” Ukrayna Müsəlmanları Ruhani İdarəsinin rəhbəri Şeyx Səid İsmayılov “NB” radiostansiyasına müsahibə verib. Şeyx Ukrayna müsəlmanlarından, məscidlərindən, müharibədən və özünün bu prosesdə iştirakından bəhs edib.

Reyting.az müsahibəni təqdim edir.

- Fevralın 24-də səhər saatlarında Rusiya Ukraynaya hücum etdi. Bu gün sizin üçün necə başladı?

- Evdə yatırdım. Partlayışlardan çox erkən oyandım. İndi müvəqqəti işğal altında olan Kiyev ərazisində yaşamışam - artıq yaşadığımı deyə bilmərəm. Bundan əvvəl Donetskdə yaşayırdım, həm də 2014-cü ildən - müvəqqəti olaraq işğal olunmuş ərazidir. Ona görə də artıq iki dəfə evdən çıxmışam, çünki moskvalılar oranı “azad etmək” üçün gəliblər.

O vaxta qədər mən üç ay ərazi müdafiəsinin tərkibində təlim keçmişdim. Komandirlərimiz bizə xəbərdarlıq etdilər ki, fevralın 20-dən sonra Rusiya təcavüzünün başlayacağı gözlənilir. Ona görə də baş verəcəklərə artıq hər cəhətdən hazır idim. Və hər şeyi təlimatlara uyğun etdim.

- İşğaldan üç ay əvvəl müdafiə prosesinə qoşulmusunuz?

- Bəli, TRO-ya (Ərazi Müdafiə Qüvvələri) dekabrda qoşulmuşam. Orada bütün məşqləri keçdim. Mən çox yaxşı bilirdim ki, böyük ehtimalla müharibə olacaq. Onun Kiyevdə olub-olmayacağı bəlli deyildi. Amma məşq etmək, hazırlaşmaq lazım idi.

- Deyirsiniz ki, yaşadığınız ərazi işğal edildi. Bundan sonra Kiyevə getdiniz, yoxsa müdafiə qüvvələri tərərkibində özünüzü müdafiə etdiniz?

- Mən Kiyevə getməyə məcbur oldum, çünki rus qoşunları bölgənin yaşayış məntəqələrini çox sürətlə ələ keçirdilər. Artıq paytaxtda ərazi müdafiəsi batalyonuna qoşuldum.

- Kiyevin müdafiəsində konkret nəyə görə məsuliyyət daşıyırsınız?

- Əvvəlcə adi döyüşçü kimi gəlmişdim. Amma təəssüf ki, tez tanındım. Çünki gündəlik həyatımda etdiyim işi müharibə dövründə yenidən etmək istəmir, döyüşlərə qoşulmaq niyyətində idim. Ancaq əmr verildi və buna uyğun olaraq mən də hərbi din xadimi kimi tanındım. Hazırda Kiyev müdafiəçilərinin imamıyam.

- Demək istəyirsiniz ki, siz istəmirdiniz, amma sizi ruhani hesab edirdilər?

- Komandanlıq mənimlə danışdı və dedi ki, dini ibadətləri yerinə yetirmək və dini ehtiyacları ödəmək üçün heç kim qalmayıb. Çünki bütün digər müftilər, imamlar hardasa yoxa çıxıblar, qaçıblar və ya silahlı qüvvələrimizə mənəvi dəstək vermək üçün heç nə etmirlər. Buna görə də, Kiyevin müdafiə komandanlığı məndən məsuliyyət daşımağı xahiş etdi, çünki başqa heç kim yoxdur.

- İndi döyüşçülərlə çox ünsiyyətdə olursunuz, onlara dəstək verirsiniz. Onların döyüş ruhu necədir?

- Çox müsbət. Mən daha çox müsəlmanlarla ünsiyyət qururam, amma müsəlman olmayan dostlar, tanışlar da var.

Döyüş ruhu yüksəkdir. Onlar düşməni tezliklə məğlub etmək və Ukraynanı azad etmək istəyirlər. Müsəlmanların Ukraynanı, o cümlədən müvəqqəti olaraq işğal edilmiş Krım və Donbassı azad etmək üçün xüsusi arzuları var. Hamısı çox məqsədyönlüdür, döyüşçülər cümə namazı üçün məscidə toplaşırlar. Bəziləri Ukrayna ordusunda, bəziləri müdafiə batalyonlarında əmri yerinə yetirərkən elə olur ki, hər dəfə məscidə gəlib namaz qıla bilmirlər. Amma davamlı olaraq hər cümə günü 30-dan çox əsgər məscidə toplaşır.

- İndi gününüz necə keçir?

- Oyanıb səhər namazımı qılıram. Sonra günümü planlaşdırıram, çünki batalyonda əmrləri yerinə yetirirəm, könüllü, həm də batalyonda müsəlman ölkələrindən gələn (əsasən ərəb dünyası, Türkiyə və digər ölkələrin) jurnalistlərlə ünsiyyət qurmaq üçün məsuliyyət daşıyıram. Mən onlara Ukrayna, Ukrayna müsəlmanları, baş verənlərlə bağlı məlumat, izahat verməliyəm. Odur ki, gecə saatlarına qədər işim çox olur. Bəzən saat 12-də müxtəlif telekanallarda, ilk növbədə ərəb-müsəlman dünyasında çıxış etməli oluram. Bu arada, hələ də ruhanilik, könüllülük və batalyon fəaliyyətləri ilə məşğul olmaq üçün vaxtın olmalıdır.

- Ümumiyyətlə, müsəlman icması hazırda Ukraynaya necə kömək edir?

- Biz ölkəmizin və cəmiyyətin bir hissəsiyik. Biz hamı kimi, tamamilə bütün fəaliyyətlərdə iştirak edirik. Silahlı Qüvvələrdə, Sərhəd Mühafizə Xidmətində, Milli Qvardiyada, Ərazi Müdafiə batalyonlarında. Eləcə də tibb işçiləri, həkimlər, könüllülər, hərbi din xadimləri, əsgər olan müsəlmanlar var. Siyasətçi, məmur, jurnalist olan müsəlmanlar da var. Yəni hamısı ümumi qələbə üçün çalışır.

- Hazırda döyüşlərin getdiyi Ukraynanın digər bölgələrində məscidlərlə bağlı vəziyyət necədir?

- Üç məscid atəşə tutulub. Donetsk vilayətinin Konstantinovkasında, ondan sonra Mariupoldakı məscidə ziyan dəyib, daha sonra Luqansk vilayətinin Severodonetsk şəhərindəki məscid atəşə tutulub. Hələ ki, Xarkovda olan bir neçə məscidlərimizlə bağlı nə baş verdiyini bilmirəm.

Məscidlərimizdə olan imamlar Luqansk vilayətinin müvəqqəti işğal olunmuş ərazisinə toplaşdılar. Əvvəl onlar iki gün oğurlandılar, sonra əlləri qandallı Luqansk məscidinə qaytarıldılar və mənəvi idarəmizlə gələcək əməkdaşlıqdan imtinaya məcbur edildilər. Üstəlik, Rusiya ruhani administrasiyasına tabe olduqlarını bildirdilər. Və bir çox resurslarda separatçı bölgələrdə olan imamların indi Moskva Ruhani İdarəsinin nəzarətinə keçdiyi xəbərini yerləşdiriblər.

- Onlar da dərhal razılaşdılar?

- Bəs iki günə yaxın orada saxlanılsa, kim razılaşmaz? Görürsən, hamısı insandır.

- Rusiyanın baş müftiləri Rusiyanın Ukraynaya müdaxiləsini dəstəkləyirlər. Onlarla əlaqə saxlamağa və əslində nə baş verdiyini izah etməyə çalışmısınız?

- Xeyr, əlaqə saxlamağa cəhd etmədim. Mən rus “mətbəxini” yaxşı bilirəm. Rusiya müftilərinin hamısı Federal Təhlükəsizlik Xidməti (FTX) tərəfindən idarə olunur və bu, mənə sirr deyil.

Müharibə başlayanda Rusiya müsəlmanlarına rus dilində müraciət etdim. Buna görə məni ekstremizmdə ittiham etdilər. Amma mən əhəmiyyət vermirəm.

Qadınlarımız, uşaqlarımız öldürüləndə, ölkəmizi məhv etməyə çalışanda, müharibəni nə hisslərlə, nə də diplomatik formada ifadə etmək olur. Düşməni “düşmən” adlandırmaq və bütün cəbhələrdə vuruşmaq lazımdır: informasiya, silahlı, iqtisadi və o cümlədən mənəvi.

Rusiya müftiləri martın 16-da Şimali Qafqazda görüşdülər və yeni petisiya imzaladılar ki, onlar Putinin Rusiya siyasətini Ukraynaya qarşı müharibə mənasında tamamilə bəyənirlər.

- Ukrayna ordusunun Baş Qərargahı bəyan edib ki, Rusiya Ukraynaya qarşı müharibə üçün Yaxın Şərqdən adamlar cəlb edir. Bununla razılaşan müsəlmanların hərəkətlərinə necə baxırsınız?

- Çox mənfi. Yaxın Şərq və dünya müsəlmanlarına da müraciət etdim. Buna razı olacaqları təqdirdə günahın, cinayətin, haqsızlığın tərəfində olacaqlarını söylədim. Baş verənlərlə bağlı obyektiv məlumat çatdırmağa çalışdım. Mən xəbərdarlıq etdim ki, əgər onlar təcavüzkarın tərəfinə keçsələr, bu, günahın, zorakılığın, ölümün və qətlin tərəfdarı olacaqları anlamına gəlir.

- Bu müraciətə reaksiya oldumu?

- Bəli, dünyanın hər yerindən bir çox müsəlman telekanalları həqiqətən baş verənlərə münasibət bildirməyimi xahiş ediblər. Güclü rus təbliğatı var və ərəbdilli rus kanalı uzun illərdir ki, müsəlman ölkələrində öz təbliğatını aparır. Və çoxları da buna inanır.

- Qələbəyə qədər Kiyevdə qalacaqsınız?

- Qələbəyə qədər və lazım olsa, sərhədə də gedəcəm. Mən batalyonun üzvlərindən biriyəm və ümumiyyətlə düşünürdüm ki, mən ruhani deyil, döyüşçü kimi lazım olacağam. Buna görə də yalnız qələbə üçün işləmək lazımdır.

Sona qədər gedəcəyik.

Ana səhifəyə dön