İqtisadçıdan xəbərdarlıq: “İnflyasiya Mərkəzi Bankın hədəflədiyindən yüksək olacaq”

Vüqar Bayramov: “Süni qiymət artımına qarşı mübarizə güclənərsə, bəzi məhsullara, xüsusən ərzaq mallarına olan tələbat yerli istehsal hesabına ödənərsə, o zaman ciddi qiymət artımı ehtimal eləmirəm”

Azərbaycanın dövlət başçısı neçə müddətdir ki, ölkədə qeyri-neft sektorunun dinamik inkişafının təmin edilməsi, rəqabət qabiliyyətliliyin artırılması və bu sahəyə investisiya qoyuluşunun sürətləndirilməsini prioritet istiqamətlərdən elan edib. Görəsən, Prezidentin bu çağırışını reallaşdırmaq üçün hökumət hansı layihələrə başlamalıdır? Reyting.az-ın bununla bağlı suallarına iqtisadçı ekspert Vüqar Bayramov cavab verib:

- Qeyri-neft sektorunun inkişafında xarici ivestorların cəlbi daha prioritet olmalıdır. Nəzərə alsaq ki, hazırda qeyri-neft sektoruna sərmayə cəlbinə ciddi ehtiyac var, o zaman aydın olar ki, Azərbaycanda qeyri-neft sektorunun müxtəlif istiqamətlərinə sərmayə cəlbi vacibdir.

Bu gün sənayeləşmə Azərbaycan üçün prioritetdir. Bu baxımdan, rəqabətqabiliyyətli sənaye müəssisələrinin yaradılması üçün daha çox vəsaitə ehtiyac var. Ona görə də investorların bu sahəyə yönləndirilməsi istiqamətində addımlar atmaq olar.

- İlkin olaraq, qeyri-neft sektorunun əsasən hansı sahələrinə vəsait ayrılmalıdır?

- Müasir texnologiya, innovativ məhsullar, eləcə də maşınqayırma istehalına investorların yönəldilməsi müsbət nəticələrə səbəb ola bilər. Müqayisəli üstünlüyə malik olan sektorlara sərmayə qoyuluşunun gücləndirilməsi daha məqsədəuyğundur. Aqrar sektorda emaledici sahələrə daha çox vəsaitin yönləndirlməsinə ehtiyac var. Çünki istehsal olunan məhsulların bir qismi mövsümdə praktiki olaraq xarab olur. Digər tərəfdən, emaledici məhsullar xammaldan çox gəlir gətirir. Yəni, emaledici məhsulların daha çox istehsalı və emala yönləndirilməsi gəlirliyi də artırar ki, bu da ümumən aqrar sahənin inkişafına töhvə verər. Bundan əlavə, idxalın əvəzlənməsi istiqamətində də sərmayə qoyuluşunun gücləndirilməsi vacibdir. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycan bir sıra məhsula olan təlabatını idxal hesabına ödəyir, o zaman bunun nə dərəcədə önəmli olduğunu anlayarıq.

- Əhalinin artan maaş və təqüdlərinin inflyasiyadan qorunması, ölkədə daha yüksək iqtisadi inkişaf üçün qeyri-neft sektorunda ixracın həcmini idxalımızın neçə faizinə çatdırmaqla nail olmaq mümkündür?

- Təəssüflə qeyd etməliyəm ki, Azərbaycanda idxal ixracı üstələyir. İxracın 90 faizi neft-qaz və neft məhsullarıdır. Əslində, əsas idxalla ixrac arasındakı faiz deyil, idxalın əvəzlənməsidir. Ötən il təxminən 12 milyard dollara yaxın idxalımız olub. Düzdür, onun bir qismi ölkəyə qızıl ehtiyatlarının gətirilməsi ilə bağlıdır, amma bütün hallarda rəqəm böyükdür. Bu ilin ilk yarısının göstəriciləri onu deyir ki, hər ay orta hesabla bir milyardlıq idxal olub. Ona görə də deyirəm ki, idxalın əvəzlənməsi, həcminin azaldılmasına ehtiyac var. Azərbaycanın qeyri-neft sektorunun ixracatı illik olaraq 1,8 milyard dollardır. Bu rəqəmin artırılması çox vacibdir. Buna görə də növbəti illərdə qeyri-neft sektorunun ixracının ən az 40 faiz artırılmasına ehtiyac var.

- Bildiyiniz kimi, sentyabrdan minimum əməkhaqqı, oktyabr ayından isə minimum pensiyalar artımla veriləcək. Sizcə, bu artım vətəndaşın həyatına necə təsir edəcək?

- İstənilən artım müsbət qiymətləndirilməlidir, çünki bu, ailə büdcəsinə əlavə vəsaitin daxil olması deməkdir. Təbii ki, böyük artımlar daha yaxşıdır. Amma minimum əməkhaqqının və minimum pensiyanın artırılması, xüsusən də həssas qrupların sosial qayğısının gücləndirilməsi vacibdir.

Təbii ki, bu artmların bazara təsiri də var. Biz ciddi inflyasiya gözləmirik, amma bununla belə, inflyasiyanın bazara təsirsiz olacağını da düşünmürük. Yalnız sosial paket 2,5 milyon manat əlavə pulun bazara daxil olması anlamına gəlir. Amma minimum əməkhaqqı və minimum pensiya daha çox yerli məhsullara tələb yaradacaq. Bu da yerli məhsulların istehsalı ilə mövcud qiymətlərin qorunub saxlanmasına gətirib çıxara bilər. Süni qiymət artımına qarşı mübarizə güclənərsə, bəzi məhsullara, xüsusən ərzaq mallarına olan tələbat yerli istehsal hesabına ödənərsə, o zaman ciddi qiymət artımı ehtimal eləmirəm. Ancaq hesab edirəm ki, inflyasiya Mərkəzi Bankın hədəflədiyindən yüksək olacaq.

Zaur ƏHMƏD
Reyting.az

Ana səhifəyə dön