Əsəd ağa Fişəngçi: unudulmaz qəhrəman

Məşrutə hərəkatı zülmün və haqsızlığın aradan qaldırılması, ədalətin və müstəqilliyin bərpası uğrunda aparılan oyanış hərəkatı idi. Hərəkatın qəhrəmanlarından biri də Əsəd ağa Fişəngçi idi.

Əsəd ağa Eyvaz oğlu 1846-cı ildə Təbriz şəhərinin Çərəndab məhəlləsində anadan olmuşdu. Məhəllə mollasının yanında ibtidai təhsil almışdı. Təbriz bazarında silah mağazası vardı. Silah-sursat satdığından Fişəngçi ləqəbi ilə tanınırdı.

Əsəd ağa Fişəngçi "İctimai-Amiyyun" təşkilatının üzvü idi. Məşrutə hərəkatına qatılmışdı.

Əsəd ağa Fişəngçi Məhəmməd naib Əhrabi ilə bərabər mücahid dəstəsinin başçısı idi. O, Maku hadisələrində və Qaraməlik vuruşunda seçilmişdi.

1908-ci ildə Təbrizdə əksinqilabçılara ciddi zərbə endirilmişdi. Məşədi Məhəmmədəli xanın, Əsəd ağanın, Hacı Mehdi Ağa Kuzekunanin və başqalarının başçılıq etdikləri mücahid dəstələri Axuni yolu ilə Hökmabada çatıb düşmənin mövqelərinə hücum etmişdilər. Mücahidlərdən bir dəstəsi evlərin divarlarını deşərək Səməd xan Şücaəddövlənin qərargahına çatmış və qəflətən atəş açmışdı. Günün ikinci yarısında Səməd xan Hökmabada gəldiyindən bir saat vuruşma olmadı. Bundan istifadə edən mücahidlər qəflətən toplardan və tüfənglərdən atəş açdılar. Dizəc tərəfdən Səməd xanın qərargahına yaxınlaşan mücahidlər onu və başqa irtica başçılarını qaçmağa məcbur etmişdilər.

Əsəd ağa Fişəngçi: unudulmaz qəhrəman

Əsəd ağa Fişəngçi Məşrutə inqilabından sonra İstanbul şəhərinə yerləşmişdi. İstanbul jandarmeriyasında xidmət etmişdi. Orda ali təhsil almış, 1918-ci ildən sonra İrana dönmüşdü. Tehran, Təbriz və Urmiya şəhərləri polis idarələrində xidmət etmişdi.

Əsəd ağa Fişəngçi şah tərəfindən xan ünvanına layiq görülmüşdü.

Əsəd ağa Fişəngçi Urmiya jandarmeriyasının rəisi vəzifəsini icra etmişdi. İsmayıl ağa Simitqo tüğyanını yatıranlardan biri olmuşdu.

Əsəd ağa Fişəngçinin törəmələri Əsədi soyadını daşıyırlar.

Əsəd ağa Fişəngçinin Nüsrətulla xan adlı oğlu vardı.

Qeyd edək ki, Əsəd ağa Fişəngçinin ictimai, siyasi fəaliyyəti, ümumiyyətlə, yaşam yolu layiqincə öyrənilməmiş, ətraflı tədqiq və təhlil edilməmişdir. Doğrudur, onun həyatı, siyasi fəaliyyəti haqqında müəyyən araşdırmalar aparılmışdır. Bu sahədə ilk əsər Güney Azərbaycanlı tədqiqatçı, rəhmətlik Səməd Sərdariniya “Azərbaycanın məşhurları” kitabının II cilidində müxtəsər məlumat vermişdir.

Güney Azərbaycanın azadlığı uğrunda imperializmə və despotizmə qarşı mübarizəyə qalxan Əsəd ağa Fişəngçi unudulmaz qəhrəmandır. Unutmayaq...

Müəllifin bütün yazıları - Ənvər ÇİNGİZOĞLU

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön