Ona da töhmət verin » arxiv.reytingaz.info

Akif ABBASOV

Xəlilli balaca bir kənd idi. Balaca da məktəbi vardı. Nə vaxt tikildiyini heç kim bilmirdi. Məktəb özü balaca olsa da, həyəti böyük idi. Həyəti də bağı-bağçalı. Bağ-bağçada da çoxlu ağac vardı. Bu məktəb çox köhnə idi, siniflər də az. Vur-tut altı-yeddi sinif olardı. Qışda havalar çox soyuq keçirdi, şaxta qılınc kimi adamı kəsirdi.

Qaz üzünə həsrət qalan kənd yeri ola, arada da işıqlar sönə, su da dona. Gəl indi qışı keçir, görüm necə keçirirsən!. Adamlar gün batmamış evlərinə çəkilib bir təhər otaqları isitməyə çalışırdılar. Lap on otağın olsun, birini zor-bəla ilə qızdıra bilərdin. Hamı sobanın ətrafında cəmləşir, bədənlərini, əllərini qızdırmağa çalışırdılar. Onda da gərək sobanı qış uzunu yandırmaq üçün odun tədarükün ola. Axşam da pal-paltarını soyunub yatmaq nədir, elə pallı-paltarlı, kişilər kepkada, papaqda, qadınlar yun şalda yorğanın altına girirdilər. Yoxsa donub ölərdilər.

Belə qarlı-şaxtalı havada ata-anaları uşaqlarını məktəbə buraxmırdılar. Uşaqlara da elə bu lazım idi ki, məktəbə getməsinlər. Bəzi uşaqlar havaya baxmayıb dərs almağa yollanardılar. Məktəbin Ağça adında xadiməsi vardı. Arıqca, qapqara bir arvad idi. O, şaxtaya, borana, yağan qara baxmayıb məktəbə gələr, otaqların tozunu alar, sinif otaqlarını süpürərdi.

Bir də məktəbin Əhməd adında coğrafiya müəllimi vardı. O zamanlar cavan idi, indi yaşlaşıb. O da evdə qərar tuta bilməyib məktəbə baş çəkərdi. Evdə nə qədər oturacaqdı? Subay adam idi. Əhməd müəllim dərs buraxmazdı. Hər gün də olmasa, günaşırı məktəbdə idi. Lap dərsə beş-üç şagird də gəlsəydi, jurnalı götürüb yazar, dərsini keçərdi.

Ağca arvad sinif otaqlarını süpürməklə yanaşı bir özü oturduğu, süpürgəsini, vedrəsini, döşəməni yumaq üçün işlətdiyi taxtanı və əskini saxladığı balaca otaqda, bir də Əhməd müəllimin dərs dediyi sinifdə sobanı yandırardı. Soba kömürlə işləyir, tezcə otağı qızdırırdı.

Məktəbə başqa siniflərdən də uşaqlar gələrdi. Əhməd müəllim onları da otağına çağırar, onlara da həm öz fənnindən, həm də başqa fənlərdən məlumatlar verərdi. Şagirdlər də, valideynlər də Əhməd müəllimdən çox razı idilər.

Bir dəfə qışın oğlan çağında məktəbə qəfil yoxlama gəldi. Heç məktəb direktorunun xəbəri də olmadı. Gələnlər bir-bir sinif otaqlarına, müəllimlər otağına girdilər. Nə ins vardı, nə də cins. Yəni müəllim də yox idi, şagird də. Həm də məktəbin dəhlizi, sinif otaqları qaranlıq və hədsiz soyuq idi, pəncərələr buz bağlamışdı.

Gələnlər getmək istəyəndə Ağca arvad qabaqlarına çıxdı. Xoş-beş elədi. Soruşdular:

- Ay xala, bu gün iş günüdür. Bu məktəb niyə boşdur? Nə müəllim var, nə şagird.

Ağca arvad əli ilə, dəhlizin qurtaracağındakı sinif otağını göstərdi:

- Müəllim də var, şagird də. O sinif otağındadırlar. Şaxta onları qovub o otağa salıb.

Yoxlamaya gələnlər icazə alıb sinif otağına girdilər. Müəllimlə, şagirdlərlə salamlaşdılar. Keçib arxa cərgədə əyləşdilər. Saydılar. İçəridə 21 nəfər şagird vardı. Hamısı da qış geyimində: qulaqlı papaqda, gödəkçə və ya paltoda, uzunboğaz çəkmədə.

Əhməd müəllim dərsini yekunlaşdırdı. Şagirdlər tənəffüsə çıxdılar. Qonaqlar Əhməd müəllimi sorğu-suala tutdular:

- İcmalınız var?

- İcmal tutmamışam. Alıb sinif jurnalına baxdılar. Keçilən mövzular, günlər qeyd olunmuşdu.

- Bəs niyə hazır-qaib eləməmisiniz?

- Bu gün mənim dərsim 7-ci sinifdə idi. Həmin sinifdən də vur-tut 5 şagird gəlmişdi. Qalanları başqa siniflərdəndir. Nə hazır-qaib edim?

Yoxlamaya gələnlər narazı qaldılar. Eləcə sinif otağındaca Əhməd müəllimə töhmət elan edib çıxdılar.

Əhməd müəllim qalmışdı mat-məəttəl. Neçə gün idi müəllimlər məktəbə gəlmirdilər. Hətta məktəb direktoru və müavini də görünmürdü. Onlara gözün üstə qaşın var,- deyən olmadı. Hər gün məktəbə gələn, dərsini keçən, hətta digər siniflərin şagirdlərini də məlumatlandıran Əhməd müəllim isə töhmət aldı.

O, tələsik sinif otağından çıxıb yoxlamaya gələnləri səslədi. Onlar ayaq saxladılar. Əhməd müəllim qonaqlara yaxınlaşıb:

- Yaddan çıxan bir məsələ var, - dedi.

Soruşdular:

- Nə məsələ?

- Bu ayazlı-şaxtalı havada, yerin buz bağladığı günlərdə sürüşə-sürüşə gəlib dərs keçən yalnız mənəm. Mənə töhmət verdiniz. Bəs Ağca arvad? Ağca arvad qaldı axı. Başqa texniki işçilərdən, xadimələrdən də təkcə o gəlib-gedir, buraları silib-süpürür, sobanı yandırır. Ağca arvad inciyər. Ona da bir töhmət verin.

Yoxlamaya gələnlər fikrə getdilər. Əhməd müəllim daha sinif otağına getmədi. Yola düzəldi. Evinə gedib bir daha məktəbə gəlmədi.

Müəllifin bütün yazıları - Akif ABBASOV

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön