Ermənilərin Baydenə ümidi… » arxiv.reytingaz.info

Ermənistanın hərbi təxribatlarına qarşı Azərbaycan Ordusunun sentyabrın 27-dən başlatdığı əks-hücum davam edir. Rəsmi Yerevan əks-hücumun ilk günündən noyabr ayının əvvəllərinə qədər Rusiyanı da bu münaqişəyə cəlb etməyə cəhdlər göstərsə də, bu istəyinə çata bilmədi. İndi isə ümidini ABŞ-a bağlayıb. Daha dəqiqi, Demokratlar Partiyasının namizədi, sabiq vitse-prezident Cozef Baydenin noyabrın 3-də keçirilən prezident seçkisinin qalibi olmaq ehtimalı artdıqca, ermənilərin ABŞ-ın dəstəyinə ümidi də artır.

Görəsən, siyasi karyerası boyunca ermənipərəst mövqe tutan, Türkiyə və Azərbaycana qarşı qadağaları dəstəkləyən şəxs kimi tanınan Baydenin qalib gəlməsi Ermənistanın arzuladığı dəstəyi qazanmasına səbəb ola bilərmi?

Bu suala cavab verməzdən öncə qeyd etmək istərdim ki, Baydenin qalib gəlmə ehtimalı artdıqdan sonra Ermənistanda təhlilçilər Baş nazir Nikol Paşinyanı sabiq vitse-prezidenti dəstəkləməyə çağırdılar. Bu, bir tərəfdən erməniləri müdafiə etməyə xüsusi maraq göstərməyən Donald Trampdan narazı olmaları, digər yandan isə bir sıra post-sovet respublikalarının siyasi xadimlərinin Baydenə dəstək mesajları verməyə başlamaları ilə izah edilə bilər. Gürcüstanın sabiq prezidenti Mixail Saakaşvili, Belarus müxalifətinin lideri Svetlana Tixanovskaya, Moldovanın sabiq Baş naziri Vlad Filat Baydenə dəstək nümayiş etdiriblər. Yeri gəlmişkən, Türkiyənin ana müxalifəti hesab olunan Cümhuriyət Halk Partisinin lideri Kamal Kılıçdaroğlu Baydeni prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğandan öncə təbrik edib.

Bayden Paşinyanın “dəstək açıqlaması” olmadan da erməniləri müdafiə etməyə çalışacaq. Bununla bağlı Azərbaycan cəmiyyətinin narahatlıqları əsassız deyil.

ABŞ prezidentinin siyasəti bütün dünya boyunca öz təsirini göstərir. “Öncə Amerika” şüarı ilə 4 il əvvəl hakimiyyətə gələn Trampın xarici siyasəti çox ciddi nəticələr doğurdu. Bir sıra təhlilçilər hesab edir ki, Trampın xarici siyasətinin təsirləri uzun müddət hiss olunacaq. Bunun nəticəsidir ki, ermənipərəst Baydenin ABŞ prezidenti seçilməsi haqlı olaraq Azərbaycanda narahatlıq doğurur. Bundan sonra bu amili hökmən nəzərə almalı olacağıq.

Qeyd edək ki, Bayden nə qədər ermənipərəst olsa da, ABŞ-ın 28-ci prezidenti Vilsondan daha artıq erməni sevdalısı ola bilməz. Tarixə “müstəqil Ermənistanın banisi” kimi düşmək istəyən Vudro Vilson Osmanlı dövlətinin Şərq torpaqlarını tamamilə ermənilərə vermək niyyətində idi. Son günlərini yaşayan Osmanlı dövləti Vilsonun bu niyyətinə qarşı çıxmaq gücündə və istəyində deyildi. Heç zaman reallaşmayacaq “Böyük Ermənistan”ın xəritəsi də o zaman bu şərtlər çərçivəsində meydana çıxmışdı. Ancaq Vilson və ermənilər türk xalqını nəzərə almamışdılar. Məhz bu amil Osmanlı dövlətinin Şərq torpaqları hesabına böyük “Böyük Ermənistan”ın yaranmasına imkan vermədi.

Rus imperiyası dağıldıqdan sonra müsəlman Şərqində ilk cümhuriyyəti - Azərbayan Xalq Cümhuriyyətini quran Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və silahdaşları - həm Vudru Vilsonun, həm də Avropanın erməniləri dəstəkləməsinə baxmayaraq - Qarabağı və Zəngəzuru Ermənistana vermədilər. Ermənilər bu arzularının bir hissəsinə yalnız Azərbayan Xalq Cümhuriyyəti Rusiya tərəfindən işğal olunduqdan sonra çatdılar.

Ancaq Azərbaycan daha Rusiyanın müstəmləkəsi deyil. Osmanlı dövlətinin yerində də qüdrətli Türkiyə var. Yəni Baydenin ABŞ prezidenti seçilməsi ilə ermənilərin Qarabağı Azərbaycandan qoparmaqla bağlı son ümidi də puça çıxacaq.

Ancaq bu bizi arxayın salmamalıdır. Baydenin prezident seçilməsindən sonra ABŞ-da baş verənləri daha diqqətlə izləməyə və Vaşinqtondakı proseslərə təsir imkanlarımızı artırmağa çalışmalıyıq.

Müəllifin bütün yazıları - Xəqani CƏFƏRLİ

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön