“Türklərin tanrısı” » arxiv.reytingaz.info

İndicə oxudum ki, Şuşanın mərkəzi küçəsinə Mustafakamal Atatürkün adını veriblər. Bəzi dostlar da sual verib ki, niyə Üzeyir Hacıbəyov, Bülbül, nə bilim Xurşidbanu Natəvan dura-dura, Atatürk...

Bu suala cavab verməzdən qabaq istəyirəm sizə bir əhvalat danışam. Anakarada yaşayarkən valideynləri kürd olsa da, özünü türk sayan kirayə otaq yoldaşım Əhməd (Ahmet) haqqında bir-iki dəfə yazmışam. Bax həmin Əhməd deyirdi ki, əgər bizim sivilizasiya məhv olsa, aradan milyon illər keçdikdən sonra Anadolu ərazisində arxeoloji qazantılar aparılsa, hər yerdən Atatürkün heykəli çıxacaq və onlar elə biləcək ki, bu adam kimdirsə, bizim tanrımız olub...

Türkiyədə həqiqətən Atatürk heykəllərinin, büstlərinin sayı-hesabı yoxdur. Vaxtilə bizdə hər şey Leninin adına olduğu kimi, qardaş ölkədə də əksər küçələr, prospektlər, meydanlar, saraylar, stadionlar və sairələr Mustafakamal paşanın adını daşıyır.

Mən Türkiyədə şairə, yazıçıya, bəstəkara, rəssama bizdəki qədər önəm verildiyini, heykəl qoyulduğunu görmədim. Görünür, bunu təkcə sovet hökuməti edib və bizi də belə öyrədib. Odur ki, bəzi dostlar Şuşanın mərkəsi küçəsinin də Mirmöhsün Nəvvabın, Qasım bəy Zakirin adına olmasını arzulayırlar...

Bir haşiyə də çıxım ki, söhbətimiz maraqlı olsun. Ankarada mənə Osmanlıcadan və Divan ədəbiyyatından dərs deyən Filiz Kılıc adlı müəllimim Füzuliyə olan xüsusi münasibətimi görüb bir dəfə dedi: “Nadir Fuzuliyi çok sevər...” Sonra isə əlavə etdi: “Nadir, sen gel Fuzuliyi bizimle bölüş. Çünki o sizin olduğu kadar, hem de bizim...”

“Bölüşemem, hocam”,- dedim.

“Neden”,- o maraqla soruşdu.

“Çünki Fuzuliye en çok biz sahiplendik. Ona Bakünün merkezinde heykel yaptık, eserlerine operalar, şarkılar besteledik, adına sokaklar, caddeler verdik. Bizde hatta Fuzuli ilçesi bile vardır...”

Filiz hoca heyrət etdi. “Bizde şairler bu kadar önemsenmez”,- dedi və əlavə etdi: “Gerçekten Fuzuliye siz daha fazla hakediyorsunuz...”

Qayıdaq Şuşanın mərkəzi küçəsinə Atatürkün adının verilməsinə. Əziz qardaş və bacılar! Bu sırf siyasi, hətta geosiyasi bir qərardır. Yəni biz hələ də hansı proseslərin getdiyini anlamamışıq? Rəsmi təbliğat hər nə deyir-desin, nə danışır-danışsın, nə qədər pul xərcləyir-xərcləsin, silir-silsin, hər şey ortadadır. Qarabağ, Rusiya-Türkiyə razılaşması sayəsində bizə qaytarılıb və bunun şərtləri var. Kaş ki, ermənilər də bunu vaxtında anlayaydılar və əvvəlcədən razı olaydılar. O zaman bu qədər şəhid verməzdik, bu qədər gənc şikəst, bədbəxt olmazdı. Elə onlar da bu qədər itki verməzdilər. Amma təəssüflər olsun ki, həqiqəti, reallığı hər kəs vaxtında dərk edə bilmir. Sonra isə gec olur...

Mən yenə də reallıqdan çıxış edərək bildirirəm ki, çox əl-qol atmağa, “risovka”lıq etməyə ehtiyac yoxdur. Şuşanın mərkəzi küçəsinə Atatürkün adının verilməsi hazırkı siyasi konyukturaya uyğundur və burada dəhşətli bir şey yoxdur. Adın nə fərqi var ki, əsas mahiyyətdir. Mahiyyətsə odur ki, erməni bir də heç vaxt Atatürkün adını daşıyan baş küçənin olduğu şəhərə soxulmağa cəsarət etməz. Qarabağda əbədi sülh olar. Vaxtilə ermənilərlə birgə yaşadığımız şəhərdə türk qardaşlarımızla çiyin-çiyinə yaşayarıq. Bütövləşərik, yaxınlaşarıq, Şuşa türk dünyasının ortaq şəhəri, ortaq mədəniyyət mərkəzi, ortaq maraq dairəsi olar...

Müəllifin bütün yazıları - Nadir QOCABƏYLİ

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön