Dəyərli dosta yubiley ərməğanı - Professor yazır

Çingiz Abdullayev
Professor

Dostumuz, tanınmış jurnalist Etibar Cəbrayıloğlu dedi ki, Xalq artisti, görkəmli televiziya və kino xadimi Vasif Babayevin 80 illik yubileyi münasibətilə gərək bir material hazırlayaq, yaxın dostlar da ürək sözlərini yazsınlar.

Əslində Vasifin həyatını, yaşam tərzini, davranışını, daxilində gəzdirdiyi İçərişəhər sevgisini qısa bir yazıya, esseyə köçürmək o qədər də asan deyil. Dostlarımızın ifadə etdiyi kimi, mistik bir məkan olan İçərişəhərin açarına sahib Vasifin həyat yolu gözəl bir kinossenariyə mövzu ola bilər. Yaxın gələcəkdə bu barədə düşünmək və ideyanı gerçəkləşdirmək lazımdır. Hələlik isə dəyərli Vasif müəllimin 80 illik yubileyi ərəfəsində ürək sözlərimi, düşüncələrimi yazıya köçürmək qərarına gəldim.

Vasifin İçərişəhərin “İsmayılliyə” binası tərəfindən girişinin solunda Mir Mövsüm ağanın evinin yaxınlığında dostlarla həmsöhbəti, nərd, domino oyunları zamanı zarafat və mübahisələri onun xarakterini tam açır. Qonşu evlərdən ətrafa yayılan dadlı küftə-bozbaş qoxusu isə bu mənzərəni tamamlayır sanki.

Yadımdadır, görkəmli elm xadimi, professor Çapay Sultanov illər öncə bir kitab ideyası üzərində düşünürdü. Həmin kitabda Bakının İçərişəhər, “Tarqovıy”, Dənizkənarı bulvar, şahmat, futbol həyatı, ümumilikdə isə XX əsrin II yarısının mənzərəsi təsvir olunmalı idi. Düzdür, mərhum dostumuz kitabı sonra başqa - “Mənim dahilərlə görüşüm” adı ilə nəşr etdirdi. Həqiqətən, kitab çox maraqlı alındı. Kitabda digər yaxın dostumuz içərişəhərli Vasif Babayevin də məsləhətləri yer almışdı. Çünki Çapay müəllim İçərşəhərdə Tutağacı məhəlləsində böyümüşdü. Sonradan futbolumuzun əfsanəsinə çevriləcək Ələkbər Məmmədovla birgə top qovmuşdu. Uşaqlığı İçərişəhərdə keçən Vasif Babayev və tanınmış futbol hakimi Rüstəm Rəhimova necə də tanış, doğma bir mənzərədir...

Vasifin uşaqlığı İkinci dünya müharibəsinə, əziyyətli, ağrılı-acılı dövrə təsadüf edib. Valideynlərini, qardaşlarını indi də İçərişəhərdə hörmət və ehtiramla xatırlayırlar. Qardaşı, görkəmli kinorejissor Arif Babayev çəkdiyi “Gün keçdi” bədii filmi ilə sanki İçərişəhərin bədii mənzərəsini yaradıb, bu mistik məkanın koloritini dolğun əks etdirə bilib. Orta məktəbdə oxuduğum zaman “Nərimanov” kinoteatrında ilk dəfə baxdığım “Gün keçdi” məni ovsunlamışdı. Həmin gün keçirdiyim hissləri indi də unuda bilmirəm.

“Gün keçdi” filmində təsvir olunan İçərişəhərin mənzərəsi, ruhu Arifin, Vasifin ürək döyüntüləridir. Təsadüfi deyil ki, istedadlı yazıçı, kino-ssenarist Orxan Fikrətoğlu Babayev qardaşlarının filmlərini poetik film silsiləsi kimi dəyərləndirir. Görkəmli rejissor Arif Babayevin iki il öncə “Nizami” Kino Mərkəzində dar çərçivədə Babayevlər ailəsinə yaxın insanların əhatəsində keçirilən yubiley tədbirində də bu cür yanaşma dəfələrlə vurğulandı. İstedadlı aktyor və rejissor Elxan Qasımovun yarı-zarafat, yarı ciddi dediyi sözlər, dəyərli ziyalımız, böyük bir nəslin nümayəndəsi, kinorejissor Oktay Mirqasımovun bu sözlərə Babayevlər ailəsinə ünvanladığı isti baxışları ilə reaksiya verməsi maraqlı mənzərə yaratdı.

Həmin yubiley mərasimindən bir epizod da yadımda qalıb və həmin məqam dostum Vasifin şəxsiyyəti, yaradıcılığı ilə sıx bağlıdır. Deməli, həmin axşam tədbirin sonunda AzTV-nin əməkdaşı mənə yaxınlaşıb üzr istədi, dedi ki, Çingiz müəllim, siz elə yerdə oturmuşdunuz ki, yanınızda oturan şəxslərə görə sizi lentə ala bilmədik. Bu söz mənə çox qəribə gəldi və təbii ki, problemi çözməyə çalışdım. Eşitdiyim növbəti cavab isə məni şoka saldı. Məlum oldu ki, həmin dövrdə AzTV-yə rəhbərlik edən adam Vasif Babayevi çəkməyi, efirdə göstərməyi qadağan edib... Təbii ki, cavabım çox sərt oldu: “Vasif Babayev televiziyanı bütün SSRİ miqyasında tanıdanda, Qanlı 20 Yanvar hadisələrini lentə aldığına görə həbs olunanda indi sizə bu göstərişi verən adam haralarda gizlənmişdi?”

Əziz dostum Vasif Babayev məşhur cazzmen Vaqif Mustafazadə ilə eyni məhəllədə böyüyüb, onunla sirdaş olub. Davranışları, geyim-keçimləri də çox oxşar imiş. Vasif Babayev təpədən-dırnağacan içərişəhərlidir. Şirin danışığı, hətta antropoloji quruluşu bunu sübut edir. Həmişə cavan Vasif müəllimin mədəni tədbirlərdə, təqdimat mərasimləri və premyeralarda, dostlarla qeyri-rəsmi məclislərdə necə deyərlər, mövzuya uyğun geyinib-keçinməsi onun şəhər mədəniyyətinə dərindən bələd olmasından xəbər verir. Bəzən dostlarla İçərişəhərdə görüşəndə öz aramızda zarafatla deyirik ki, gərək Vasif qədeşdən icazə alaydıq, çünki İçərişəhərin açarı Vasif müəllimdədir.

Vasif Babayevin kosmik tədqiqatlar sahəsində məşhur konstruktor, general Kərim Kərimov haqqında çəkdiyi filmlər məşhur soydaşımızın fədakarlığını, Azərbaycanı ləyaqətlə təmsil etməsini sənədli kino dili ilə göstərən salnamədir. Vasif müəllimin Kərim Kərimovun həyatından bəhs edən sayca ikinci “Yüksəliş” filminin “Nizami” Kino Mərkəzində premyerası Bakının mədəni həyatında mühüm bir hadisə kimi qeyd edildi. Tədbirə toplaşan ziyalı dostların, o cümlədən, Rusiyadan gələn qonaq, akademik Sergey Korolyovun qızı Natalya xanımın Bakı və Vasif barəsində xoş sözləri hamının ürəyindən oldu.

Vasif Babayevlə istər futbol oyunlarında, istər kino təqdimatlarında, istərsə də Ələkbər Məmmədovla, Çapay Sultanovun ev məclislərində görüşlərimizdə sərgilədiyi ünsiyyət və davranış mədəniyyəti bizə bir örnək sayıla bilər. Yadımdadır, biz ənənəyə uyğun hər ilin sonunda Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi Gününə həsr olunmuş futbol turnirindən sonra Yeni İl öncəsi İçərişəhərdəki “Altştadt Hotel”də Alman-Azərbaycan Cəmiyyətinin idarə heyətinin iştirakı ilə bayramları qeyd edərdik.

Bir gün Ələkbər Məmmədov, Vasif Babayev və istedadlı bəstəkarımız Aydın Əzimlə bir maşında “Altştadt Hotel”dəki tədbirə gedirdik. Vasif sürücüyə “Burdan sağa, ordan sola dönərsən”, - deyəndə, mən üzümü Aydın bəyə tutub: “Görürsən, Vasif müəllim necə İçərişəhəri tanıyır?”, - deyə zarafat edəndə Vasif müəllim də özünəməxsus zarafatla cavab verdi: “Ala, mən içərişəhərliyəm də, bilmirsən?”... Əslində maşındakılar əla bilirdik, sadəcə, onun doğma hislərinə toxunmaq istəyirdik.

Vasif əsl sadiqlik göstərərək dostlarla maraqlanır. “Bakılı oğlan” Bəhramın səhhətində problem yarananda Vasifin necə həyəcan keçirdiyinin şahidiyəm.

Sosial şəbəkəni yaxından izləyən Vasif biz dostların uğurundan xəbər tutur, sevinir. Ötən günlərin birində Qulu Məhərrəmli, Tahir Tahiroviç və Rəhim Sadıqbəyli ilə bir yerdə görüşüb söhbətləşirdik. Bir az keçən kimi Vasif müəllim zəng vurub özünəməxsus şovqlə “Bilirəm, yenə toplaşmısınız”, - dedi. Heç demə Tahir bəy görüşdən fotonu bizdən xəbərsiz Vasif müəllimə göndərib ki, qədeşin xəbəri olsun.

“Simurq” Mədəniyyət Assosiasiyasının rəhbəri professor Fuad Məmmədovun kulturoloji mövzularda təşkil etdiyi konfransların foto və video çəkilişi Vasif Babayevin rəhbərliyi və şəxsi nəzarəti altında həyata keçirilir.

Yubiley ərəfəsində İçərişəhərdə dostlarla açıq havada bir xudmani məclis təşkil etmək planımız var idi. Əslində bu istək Vasifin özündən gəlmişdi. Ancaq son anda fikrini dəyişdi, dedi, yubiley tədbirini başqa vaxta keçirək. Görünür Vasif müəllimin özgə bir planı var.

Əziz dostum, sentyabrın 16-da 80 yaşın tamam olur. Ürəkdən təbrik edir, sağlam həyat, daha uzun və mənalı ömür arzulayıram. İçərişəhərin açarını möhkəm saxla, qədeş!

Çingiz ABDULLAYEV
Professor

Ana səhifəyə dön