Allahşükür Paşazadə və Skarlet Oxara

Bəzi tanınmış adamlar haqqında fikirləşəndə “Küləklə sovrulanlar” filminin qəhrəmanı Skarlet Oxara yadıma düşür. Bu, ən uğurlu filmlərdən biridir. Filmdə güclü obrazlar yaradılıb, dərin mənalı fikirlər qabardılıb.

Filmin qəhrəmanı Skarlet vətəndaş müharibəsindən sonra yoxsullaşan, aclıq çəkən gənc qadındır. Skarlet and içib deyir ki, bütün vasitələrdən istifadə edəcək, amma bir daha aclıq çəkməyəcək.

Skarlet varlanmaq üçün adam öldürür (onun öldürdüyü quldur müharibədə qalib gəlmiş tərəfin əsgəri idi), bacısının nişanlısını hiylə ilə onun əlindən alır və s.

Skarlet əldə etdiyi pullardan ailəsinə, dostlarına yardım edir, müharibədən məğlub qayıdan ac əsgərləri yedirdir.

Qafqazın şeyxi Allahşükür Paşazadəni və haqsızlığa etiraz edə biləcəyi halda susub mafiyadan cüzi pay alan, bu paydan ətrafındakılara əl tutan tanınmış adamları da bəzi xüsusiyyətlərinə görə Skarletə bənzətmək olar.

Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, indi dünyada “Küləklə sovrulanlar” kimi səviyyəli filmlər çəkilmir. Çəkilən filmlərin heç bir mənası olmur, dərinliyə gedəndə isə həmin filmlərin gizli mənası insanların insanlığını əlindən almağa xidmət edir. Əslində əsil sənət əsəri insanların kamilləşməsinə, mənən zənginləşməsinə, xeyirxah, humanist olmasına xidmət etməlidir.

Son illər Əsgər Fərhadi adlı İran pejissoru dalbadal Oskar mükafatı alır. Onun Oskar almış “Ellinin əhvalatı” filminə baxanda hər şey mənə aydın oldu.

Elli adlı müəllimənin sinfində bir qız oxuyur. Qızın anasının Almaniyada yaşayan bir dostu İrana qonaq gəlir. Bu şəxs İranda evlənmək istəyir. Qızın anası Elli müəllimənin subay olduğunu bilir və dəniz sahilində dincəlməyə gedən vaxt Almaniyadan gələn dostunu və Elli müəlliməni də birgə istirahət etməyə dəvət edir ki, onları tanış etsin. İstirahət vaxtı qadınlar uşaqları Elliyə tapşırıb mağazaya gedirlər, diqqətsizlik üzündən uşaqlardan biri suda boğulur, uşağı xilas edirlər, uşaq sağ qalır, lakin həyəcanlanan Elli özünü öldürür.

Adi bir hadisədir. Lakin buradan belə bir nəticə çıxarmaq olar ki, xeyirxahlıq etmək təhlükəlidir. Əslində isə təmiz ürəklə edilmiş xeyirxahlıq insana xoşbəxtlik gətirir.

Filmdə aktyor oyunu da, operator işi də bərbad gündədir. Filmin Oskar almasının səbəbi isə mənim fikrimcə, son vaxtlar bütün beynəlxalq mükafatların insanlığın ziddinə işləyənlərə verilməsi ilə bağlıdır. Böyük pullar əsasən şeytan xislətli bir qrup adamın əlində cəmləşib, onlar da dünyada əxlaqsızlığı, zorakılığı, şəhvəti təbliğ edirlər.

Şeyx din adamı kimi haqqın yanında olmalı, haqsızlığa etiraz etməlidir. Yəqin bilir ki, bunu deməklə heç nə dəyişməyəcək. Çünki yuxarıdakılar qarşılarına bütün vasitələrdən istifadə etməklə sərvət toplamağı məqsəd qoyublar.

Allahşükür Paşazadə qanmayan adamlara desəydi ki, qəbir yerini pulla satmaq olmaz, mərmərdən qəbir daşı düzəltdirmək günahdır, dinə ziddir, yetimxana uşaqlarının, məhbusların, şikəstlərin haqqını yeməyin, balalarınızın qabağından çıxar və s. sözlər oğru məmurların xoşuna gəlməyəcəkdi. Şeyx susur və əldə etdiyi gəlirlərdən Skarlet sayağı yan-yörəsindəki minlərlə adama yardım edir. Yeri gələndə, onun yardımından istifadə edən adamlar Şeyxi susduğu üçün qınayırlar, amma Şeyxin susmaq əvəzinə əldə etdiyi pullardan pay almaqdan imtina etməyi ağıllarına gətirmirlər.

Şeyx nə qədər sussa da, tamahkarlar onun gəlirlərinə laqeyd qala bilmədi. Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsi yavaş-yavaş pul gələn sahələri Şeyxin əlindən alır. Prezident Mənəvi Dəyərlərin Qorunması Fonduna 6 milyon manat pul ayırdı. Həmin pullardan məscidlərin mollalarına maaş kəsiləcək və bu yolla din xadimləri də susdurulacaq.

Ölkədəki dəhşətli vəziyyəti təsvir etmək üçün nümunə kimi Hacıqabul rayonunu göstərmək kifayətdir. Bütün ölkədə vəziyyət eynidir. Hacıqabul rayonunda gənclərin bir qismi ailə-uşağını ataraq Rusiyaya gedib. Gənclərin bir qismi 2-3 min manat rüşvət verərək hərbiyə işə düzəlir. Ailəsini qoyub cəbhə bölgəsinə gedən bu gənclərə mənzil verib ailə-uşağı ilə bir yerdə yaşamasını təmin etmək əvəzinə onlardan rüşvət alırlar. Gənc ailələrin başsız qalması ailələrin dağılmasına, kriminal hadisələrə səbəb olur.

Rayon gəncləri arasında narkomanlar, oğurlar da çoxdur. Təəssüf ki, polis bəzən oğurluq mal alanları tutmur və indiyə qədər bir nəfər sakinin oğurlanmış malı qaytarılmayıb.

Rayonda bəzi azyaşlı qızlar polislərlə əlbir olaraq gənc oğlanları şərləyir və polis bu yolla gəlir əldə edir. Deyilənə görə, hətta bəzi polislər narkotik alverçilərindən, falçılardan da “haqq” alır. Əhali isə yoxsullaşmaqda və kriminala meyl etməkdədir.

Müəllifin bütün yazıları - Mətanət ƏLİYEVA

Bütün yazarlar

Ana səhifəyə dön