Azərbaycan üçün yeni peyki hansı ölkə istehsal edəcək?

Ötən gün “Azərkosmos” Azərbaycanın xarici ölkədən peyk alması ilə bağlı yayılan məlumatları "natamam və təhrif olunmuş" adlandırıb. Qurum bu məqsədlə hələlik beynəlxalq nüfuzlu peyk istehsalçısı olan şirkətlərlə danışıqlar aparıldığını diqqətə çatdırıb. “Azərkosmos”un açıqlamasında birmənalı təkzib yoxdur, eyni zamanda “AzerSky2”-nin kimlər, hansı ölkələr tərəfindən hazırlanacağını da açıqlanmayıb.

Reyting.az xəbər verir ki, bunu Multimedia Mərkəzinin rəhbəri Osman Gündüz bildirib.

Mərkəz rəhbəri xatırladıb ki, bundan öncə mətbuat İsrail mənbələrinə əsaslanaraq Azərbaycanın peyk istehsalı ilə bağlı İsrail şirkətləri ilə əməkdaşlıq etdiyini açıqlayıb:

"Xeyli öncədən də, “AzerSky1” peykini hazırlayan Fransanın "Airbus Defence and Space" şirkətinin nümayəndəliyi Azərbaycanı tərk edəndən sonra yeni peykin istehsalçısının kim ola biləcəyi haqqında məlumatlar yayılırdı. Mümkün tərəfdaşlar sırasında ilk adı çəkilən də İsrail idi. 44 günlük Vətən müharibəsində hərbi sahədə uğurlu əməkdaşlıq da bunu düşünməyə əsas verirdi”.

O. Gündüz diqqətə çatdırıb ki, bir müddət öncə də İsrailin müvafiq qurumları, biznes sektoru ilə Azərbaycanda yüksək səviyyəli görüşlər keçirilib: “Məhz bundan sonra İsrail mediasında Azərbaycanın yeni müşahidə peykinin istehsalı üçün İsrail şirkətləri ilə əməkdaşlığın olması, artıq razılaşmalar əldə edilməsi barədə açıqlamalar yer alıb. Açıqlanan məlumatlarda İsrail rəsmilərinə istinadlar edilib. Bu məlumatlarda “AzerSky2”-nin istehsalı ilə bağlı artıq tenderin başa çatdığı, İsrailin "İsrael Aerospace Industries" (İAİ) şirkəti ilə müqavilə bağlandığı bildirilir. Hansı ki, bu şirkətlə Azərbaycanın əvvəldən də hərbi sahədə əməkdaşlığı vardı”.

Mütəxəssis əlavə edib ki, adıçəkilən İsrail şirkəti hazırda müşahidə, kəşfiyyat və rabitə peyklərinin istehsalı üzrə ixtisaslaşıb: “Bu şirkət son zamanlar ən yüksək ayırdetmə xüsusiyyəti olan müşahidə-kəşfiyyat peykləri hazırlayır. Bu peyklərin xüsusiyyəti, Türkiyənin öz resursları hesabına hazırladığı müşahidə peykindən dəfələrlə yüksəkdir”.

Görəsən, nə üçün “Azərkosmos” “AzerSky2”-nin istehsalçısının İsrail şirkəti olduğunu açıqlamaq istəmir? Bunun “AzerSky1” peykinin vaxtından əvvəl sıradan çıxması, peykimizə qarşı mümkün kiberhücumlarla bağlı araşdırmaların aparılması ilə bağlı hansısa əlaqəsi varmı?

O. Gündüz güman edir ki, Azərbaycan tərəfi “AzerSky1” peykinin vaxtından əvvəl, qəflətən idarəetmədən çıxmasının səbəblərini xarici partnyorlarla araşdırır:

“Regionda baş verənlər, məhz müşahidə- kəşfiyyat yönümlü peyk bazarında mövcud durum düşünmək üçün əsas verir ki, kiberhücum məsələsində İran, Fransa və Rusiyada müəyyən dairələr əvvəllər sınaqdan çıxarılan hücum vasitələrindən istifadə edə bilərdilər.
Mümkündür ki, hazırda bu sahədə gedən araşdırmalarda İsrail şirkətləri də iştirak edir.

Xatırladım ki, “Azərkosmos” bildirmişdi ki, ABŞ kosmik qurumlarına da kömək üçün müraciət edilib, onlar da bildiriblər ki, “AzerSky1” öz orbitində hərəkətini davam etdirir, lakin onunla rabitə mümkün deyil.

Düşünmək olar ki, “AzerSky1” peykinin qəflətən idarəetmədən çıx(arıl)masının dəqiq səbəbləri haqqında açıqlama olmadan “Azərkosmos” Azərbaycanın yeni müşahidə-kəşfiyyat peykinin məhz İsrail şirkəti tərəfindən istehsal olunacağını açıqlamağı məqsədəuyğun hesab etmir".

Mütəxəssis sonda diqqətə çatdırıb ki, bir neçə gün öncə “Azərkosmos” “AzerSky1 peykinin fəaliyyətini vaxtından tez bitirdiyini açıqlayıb. Qurumun açıqlamasına görə, peyklə əlaqələr qəflətən kəsilib.

“Azərkosmos” ilkin ehtimal olaraq müşahidə peykimizin meteorit və ya hansısa göy cisimləri ilə toqquşma versiyasını irəli sürüb.

E. KAMAL

Ana səhifəyə dön