Türk lirəsi daha bir şok yaşayır

Türkiyə iqtisadiyyatı, xüsusən, milli valyuta olan lirə iqtidardaxili çəkişmənin qurbanı olur. Dünən 1 ABŞ dolları təxminən 8 lirəyə (7,8) bərabər olub.

Reyting.az “Nezavisimaya qazeta”-ya istinadla xəbər verir ki, prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğanın yerli Mərkəzi Bankın (MB) rəhbəri Naci Ağbalın vəzifədən kənarlaşdırması türk lirəsinin bir qədər möhkəmlənməsi ilə üst-üstə düşüb.

Qərb müşahidəçiləri bu addımı “gözlənilməz” adlandırıblar: Ağbal 2 ildən bir az müddətdə dəyişdirilən tənzimləyicinin üçüncü rəhbəri olub. Böyük Millət Məclisinin (Türkiyə parlamenti) keçmiş üzvləri arasındakı mütəxəssislər kadr sıçrayışının ölkədəki müxtəlif nüfuz qrupları arasındakı mübarizənin nəticəsi olduğunu və bunun milli valyuta üçün yaxşı nəticə doğurmayacağını söyləyirlər.

Türkiyə Mərkəzi Bankının yeni başçısı İstanbul Marmara Universitetinin professoru Şahap Kavdioğludur. Keçən ilin noyabr ayında bu vəzifəni icra edən sələfi istefasından 2 gün əvvəl tənzimləyici dərəcəni 19%-ə qaldırmağa qərar verib. Məlumdur ki, Kavdioğlu bu cür tədbirlərə qarşı çıxır. Prezident fərmanı ilə təyin edilməsi milli valyutanın bir qədər möhkəmlənməsi vaxtına təsadüf edib. Bununla birlikdə, Londonda yerləşən “Capital Economics” konsaltinq şirkətinin proqnozlarına görə, Ağbalın çıxarılması gələcəkdə də "lirənin məzənnəsində güclü bir enişə" səbəb olacaq. Bu gün belə də olub.

“Wall Street Journal” bu cür müşahidələrlə razılaşır. ABŞ nəşri Ərdoğanın kadr təşəbbüsünün "ölkəni daha da böyük iqtisadi qeyri-sabitliyə sürükləyə biləcəyini" qeyd edir. Keçən ilin noyabr ayında təyin olunan Ağbalın tənzimləyiciyə xalq inamının bərpa olunmasına kömək etdiyi təxmin edilir. Onun təyinatı Ankaradakı səlahiyyətlilər tərəfindən Ərdoğanın maliyyə və xəzinə naziri olmuş kürəkəni Berat Albayrakın uzun müddətdir davam etdirdiyi xətti dəyişdirmək istəyi kimi qəbul edilib. Prezidentin qohumu noyabr ayında, yəni Mərkəzi Bankın rəhbərliyində böyük dəyişikliklərin baş verdiyi vaxtda istefaya göndərilib. Albayrak, 2018-də çökən lirəni canlandırmağa çalışıb, lakin çox müvəffəq olmayıb.

Ərdoğanın kürəkəni dövrü aparat müharibələrinin kəskinləşməsi, özəl bankların fəaliyyətinə və hətta kadr siyasətinə şəxsi müdaxiləsi ilə tanınıb. Milli valyuta ucuzlaşmağa davam edərkən, Albayrak qayınatasına real vəziyyəti bildirməkdə gecikib. 2019-cu ildə Türkiyə liderinin kürəkəni ilə bir sıra danışıqlardan sonra bəzi amerikalı investorlar onu dünyanın ən pis və ən savadsız maliyyə naziri kimi xarakterizə ediblər. Versiyalardan birinə görə, hesabatlarında Ərdoğana Albayrakın idarəedici səhvlərinin miqyasını açıqlayan Ağbal idi ki, bu da onun istefasını daha təəccüblü edir.

ABŞ Demokratiya Müdafiə Fondunun Türkiyə proqramının baş direktoru, Türkiyə parlamentinin keçmiş üzvü Aykan Erdemir bildirib ki, “Ərdoğan Naci Ağbalı keçən il noyabr ayında Türkiyə Mərkəzi Bankının valisi təyin edərkən qlobal sərmayəçilər tərəfindən alqışlanıb”.

Fəaliyyətinin 5-ci ayında Ağbal, Albayrakın tələsik siyasətini tamamilə dəyişdirməyi bacarıb və bunun nəticəsində Türkiyə 4,5 milyard dollar dəyərində xarici kapital cəlb edə bilib.

Erdemir deyib: "Türkiyədən yeni bir kapital axını dalğası da gözləyə bilərik".

Ana səhifəyə dön