Əksər ölkələrdə ərzaq inflyasiyası davam edir

İnkişaf etmiş ölkələrdə ərzaq inflyasiyası Rusiyanın Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləsindən sonra ən aşağı səviyyəyə düşüb.

Reyting.az “Financial Times”ə istinadla yazır ki, İƏİT-in son məlumatlarına görə, 38 sənayeləşmiş ölkədə istehlak ərzaq qiymətlərindəki illik dəyişiklik fevral ayında əvvəlki aydakı 6,2 faizdən 5,3 faizə enib və 2022-ci ilin noyabrında zirvədə olan 16,2 faizdən xeyli aşağı düşüb.

2022-ci ildə enerji xərclərinin artması və Ukraynadakı müharibəyə görə ticarət həcminin azalması səbəbindən ərzaq qiymətləri kəskin şəkildə artıb. Eyni zamanda pandemiyanın səbəb olduğu gözləniləndən daha geniş quraqlıqlar da təchizat zəncirinin pozulmasına öz təsirini göstərib.

İqtisadçı Tomas Veladek deyib ki, təchizat zəncirləri tam normallaşıb, qaz qiymətləri tarixən daha normal hesab edilən səviyyələrə düşüb və Ukraynadan taxıl ixracı Qara dəniz dəhlizi ilə bərpa olunub. Bu amillərin ortaya çıxması isə qlobal ərzaq inflyasiyasının davam edəcəyini göstərir.

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatı (FAO) tərəfindən cümə günü açıqlanan ayrı-ayrı məlumatlar, taxıl, şəkər və ət də daxil olmaqla, ərzaq qiymətlərinin 2022-ci ildə pik həddinə çatdıqdan sonra ümumiyyətlə aşağı düşdüyünü göstərir.

Fevral ayında ərzaq qiymətləri inflyasiyasının zəifləməsi sənayeləşmiş ölkələrdə geniş yayılıb və İƏİT-in son rəqəmləri son zirvələrinin təxminən yarısına enib.

Qeyd olunur ki, ABŞ-da illik ərzaq qiymətləri inflyasiyası fevral ayında 2,2 faizə düşüb, 2022-ci ilin avqustunda 11,4 faizlik zirvədən və 2021-ci ilin mayından bəri ən aşağı səviyyəyə düşüb.

“Eurostat”ın fövqəladə hesablamalarına görə, avrozonada ərzaq və alkoqolsuz içkilərin qiymətlərinin illik artım tempi mart ayında 2,7 faizə düşüb, bu, 2021-ci ilin noyabrından bəri ilk dəfə 3 faizdən aşağı olub.

Bəzi ölkələr adi qiymətlərdən yüksək ərzaq qiymətləri ilə mübarizəni davam etdirir. FAO indeksinə görə, mart ayı artımına mövsümi istehsalın azalması və Cənub-Şərqi Asiyadan tələbin gözlənilməz artması səbəbindən soya, günəbaxan və kolza kimi bitki yağlarının qiymətlərində kəskin artımlara səbəb olub.

“Oxford Economics”-in aparıcı iqtisadçısı Kiran Əhməd qeyd edib ki, inflyasiya hazırda idxaldan asılı olan ölkələri ən çox narahat edən məsələdir.

Lirənin dollar qarşısında zəifləməsi nəticəsində Türkiyədə mart ayında illik ərzaq inflyasiyası 70,4 faiz olub. Düyünün əsas qida məhsulu olduğu bir çox ölkədə də Hindistanın düyü ixracına qadağa qoyulmasından sonra ərzaq qiymətlərində davamlı artım müşahidə olunub. BVF-nin məlumatına görə, fevral ayında standart düyü qiymətləri illik müqayisədə 25 faiz artarkən, düyü idxalından asılı olan ölkələrdə ərzaq qiymətləri inflyasiyası 3,4 faiz və 9,44 faiz artmağa davam edib.

Bununla belə, kənd təsərrüfatı məhsullarının, xüsusən də taxılın topdansatış qiymətlərinin aşağı düşməsi əksər ölkələrdə inflyasiyanın yaxın aylarda da davam edəcəyindən xəbər verir.

Bir qrup Aİ ölkəsi kənd təsərrüfatı bazarlarında sabitliyin pozulmasının qarşısını almaq üçün Ukraynadan ərzaq idxalına məhdudiyyətləri sərtləşdirməyə çalışır.

V. QULİYEV

Ana səhifəyə dön