İqtisadçı ekspert: “Təhsil naziri yanlışlığa yol verir”

“Azərbaycanda saysız varlı adamlar var, amma onların hamısı övladlarının təhsilinə sahib olduqları imkanlara uyğun pul xərcləmirlər”. İqtisadçı ekspert Rövşən Ağayevin sözlərinə görə, bunu Azərbaycanın Təhsil naziri bildirib.

Reyting.az-ın məlumatına görə, Rövşən Ağayev bildirib ki, Təhsil nazirinin çıxardığı nəticə üçün söykəndiyi arqumentlər çox ilgincdir.

Onun sözlərinə görə, nazir deyir ki, Bakı küçələrində dəyəri 20 000 manatdan çox olan həddən artıq bahalı avtomobil var, amma özəl məktəblərdə cəmi 0.6 faiz şagird təhsil alır. İqtisadçının fikrincə, nazirin iki göstərici arasında bu əlaqəni qurması yanlışdır:

“Birincisi, 20 000 manatdan çox dəyəri olan maşına sahib olmaq hələ övladını illik xərci 4-5 min manatdan başlayıb 20-30 min manata kimi yüksələn özəl orta məktəblərdə oxutmaq imkanına sahib olmaq demək deyil. Kimsə bunu kreditlə, yaxın adamlardan borc götürməklə də alır. Bəzən hətta bu avtomobillər işgüzar məqsədlər üçün istifadə edə bilir.

İkincisi, varlı adamlar övladlarının adını formal olaraq ixtiyari bir dövlət təhsil müəssisəsinə yazdırmaqla ev şəratində bahalı fərdi hazırlığa üstünlük verirlər. Çünki bizim məktəblərin nə özəlinə, nə dövlətinə etimad göstərmirlər. Hətta daha zənginlər arasında övladını yuxarı siniflərdə xaricdə oxutduranlar da var".

Ekspert qeyd edib ki, müsahibədə manipulyativ təsir bağışlayan 2-ci məqam 5 yaşlı uşaqların məktəbəqədər hazırlığının birdən-birə 90 faizə çatdırılması ilə bağlıdır:

"5 yaşını tamam etmiş, bir neçə ay sonra 1-ci sinfə qəbul olacaq uşaqların məktəbəqədər hazırlığı ən yaxşı halda orta təhsili 5 yaşda başladıb 12 illik orta təhsilə keçid etməkdən başqa nəsə deyil. Çünki məktəbəqədər hazırlığın məqsədi və verəcəyi fayda heç də nazirin müsahibəsində deyildiyi kimi, uşaqların daha 1 il tez hərf öyrənməsində deyil. 3 yaşından başladılmalı olan məktəbəqədər təhsil uşaqlara düşünmək və özünüifadə etmək bacarıqları formalaşdırmaq, müxtəlif proqramlar vasitəsilə 3-6 yaşlı uşaqların fiziki və əqli qabiliyyətlərini inkişaf etdirmək, fərqli sosial-demoqrafik qrupa məxsus ailələrdən gələn uşaqların yetənəkləri arasında fərqləri aradan qaldırmaq, onların sosiallaşma və ünsiyyət bacarıqlarını gücləndirərək daha yetkin vəziyyətdə orta təhsilə hazırlamaq məqsədi güdür.

Nəhayət, nazir lisey və gimnaziyalar kimi elitar müəssisələrin sayının artmasında əsas hədəflərdən biri kimi öygü ilə danışır. Amma mən ondan gözləyərdim ki, təhsildə məhz bu tip elitar məktəblərin yaratdığı fərqlərdən, həmin fərqləri aradan qaldırmaq üçün hökumətin hansı strategiyaları izləməli olduğu barədə danışsın".

R. Ağayev əlavə edib ki, Azərbaycanda orta təhsilin keyfiyyəti və təhsilə əlçatanlıq baxımından çox ciddi bölgəsəl, coğrafi fərqlər var: "Yeni nazirin ən uğurlu işi bu fərqləri ortaya qoyan samballı bir hesabatla cəmiyyətin qarşısına çıxıb bu köklü problemin həllinə yönəlik strateji baxışını ortaya qoyması olardı.

Müsahibədə görmək istədiyim daha vacib bir məsələ təhsil menecmentinə baxış idi. Xüsusilə orta məktəblərin idarə olunması, fəaliyyətində şəffaflıq və icma qarşısında hesabatlılıq, onların fəaliyyətinin nəticələrinə görə differensial stimullaşdırma - cəza sistemlərinin olub-olmayacağı ilə bağlı düşüncələri nədən ibarətdir”.

R. Ağayev sonda qeyd edib ki, Təhsil Nazirliyinin nəticə əsaslı büdcə üçün təqdim etdiyi strateji hədəflər də ayrıca bir maraqlı və müzakirə açılası mövzudur.

Ana səhifəyə dön