“Getdiyimi bilməsinlər, işıqları söndür, gedim...”

Zülfüqar Rüfətoğlu

İstedadlı jurnalist, şair və tərcüməçi Zülfüqar Rüfətoğlunun vəfatından 40 gün ötür. Zülfüqar 1958-ci ilin isti yay günlərinin birində - iyunun 22-də tanınmış şair, dramaturq, jurnalist Rüfət Əhmədzadənin ailəsində doğulmuşdu. Orta məktəbi qızıl medalla, Azərbaycan Dövlət Xarici Dillər İnstitutunu fərqlənmə dipolum ilə bitirən Zülfüqar atasının yolunu davam etdirərək taleyini qələm-kağıza, mətbuata, poeziyaya bağlamışdı.

Qəzet kağızının qoxusu, radionun hənirtisi...

Ötən əsrin 80-90-cı illərində yazılı mətbuatı, qəzet və jurnalları diqqətlə izləyən oxucular Zülfüqar Rüfətoğlu kimi istedadlı jurnalistin imzasını imzalar içindən seçib tanıya bilmişdi. “Azərbaycan qadını” jurnalında, “Sovet kəndi” və “Kommunist” qəzetlərində, xüsusi ilə “Kommunist”in maraqla qarşılanan “Səhər” adlı əlavəsində, eləcə də “Azərbaycan” qəzetində gənc Zülfüqarın özünəməxsus dəsti-xətti var idi.

Zülfüqar Rüfətoğlu qardaşı Rəşad Əhmədzadə ilə

1994-cü ilin sonlarından istedadlı və yetərincə tanınmış jurnalistin həyatında yeni, həm də məsuliyyətli bir dövr başlamışdı. Qəzetçilikdə ad-san qazanan Zülfüqar Rüfətoğlu fəaliyyətini radioda davam etdirməli olmuşdu. Özü də sıradan bir radioda deyil, dünya nəhəngi BBC-də. Radioda da öz istedadı və jurnalist bacarığı sayəsində fərqlənə bilmişdi, BBC Azərbaycan xidmətinin əsas insanlarından biri olmuşdu. Onun BBC Azərbaycan xidmətində hazırladığı “Atəşkəs kölgəsində”, “Çətin sual”, “Sənin səsin” verilişləri əsl peşəkarlıq nümunəsi kimi bu gün də xatırlanır.

Poeziyanın ətri və kosmosdan gələn siqnallar...

Zülfüqar Rüfətoğlu həm də çox istedadlı, poetik duyumu olan şair və tərcüməçi idi.

Yenidən eləcə ağlaya bilsən,
Axıtsan çiynimə göz yaşlarını,
Çətin ki, bu yükü daşıya biləm,
Göz yaşın çiynimi elə əyib ki,
Çətin bu yük altda yaşaya biləm...
(“Bir bahar yenidən...”)

Ədəbi tənqidlə peşəkarcasına məşğul olan, elmi yanaşma ortaya qoyan bir çox alimlər, tədqiqatçılar, eləcə də sıravi poeziya həvəskarları Zülfüqar Rüfətoğlunun şair kimi potensialını yüksək qiymətləndirirdilər. Baxmayaraq ki, Zülfüqar yaradıcı insan olaraq ədəbi tənqidə inanmır, onu poeziyanın özü qədər mübahisəli və subyektiv hesab edirdi. Bu barədə bir qədər sonra...

66 illik ömründə Zülfüqar Rüfətoğlunun bircə kitabı - “Mavi gözlü ögey ana” işıq üzü görmüşdü. Bəs axı niyə cəmi bir kitab? Bu suala müəllif kimi özü 2019-cu ildə “TEAS PRESS” nəşriyyatında işıq üzü görən həmin kitabda cavab vermişdi: “Özümü heç vaxt şair hesab etməmişəm. Yeganə peşəm jurnalistikadır. Amma elə bu peşəm boyunca poeziya zaman-zaman yol yoldaşım olub. Sevincli və kədərli günlərimdə bəzən qəlbimə, düşüncəmə gələnləri kağıza köçürmüşəm.

Mən yaxşı misraların, gözəl qafiyələrin kosmosdan gəldiyinə inanan adamlardanam. Düşünürəm ki, bu kosmik siqnalları hər adam tuta bilir. Ona görə də dünyada bu qədər şeir yazan və ya buna cəhd edən adam var. Amma bu siqnalları yaxşı tutmaq hər adama qismət olmur. Necə deyərlər, “qəbuledicinin” gücündən asılı olan məsələdir. Bu qabiliyyət ildən-ilə arta da bilər, azala da...

Ədəbi tənqidə inanmıram. Bu tənqid poeziyanın özü qədər mübahisəli və subyektivdir. Bu mənada mənim üçün ən yaxşı meyar dost və yaxınlarımın verdiyi qiymətdir. Şeirlərimi kitab halına salmaq cəsarətini də mənə onlar veriblər. Başqa cür olsaydı, bu kitab ilk şeir toplum olmazdı...

...Atam Rüfət Əhmədzadənin Əlağa Vahidin bir deyimini tez-tez xatırlayardı. O deyərmiş ki, “adamın bir misrası da yadda qalırsa, ona şair demək olar”.

Tələsdi, nə yaman tələsdi bu qış,
Gözlədim, gəlmədi gözlədiklərim.
Tələsən ötəri arzularımmış,
Gecikən əbədi xatirələrim.
(“Tələsdi bu qış...”)

“Mavi gözlü ögey ana” kitabında müəllif Aleksandr Blokdan, Gennadi Şpalikovdan, Vladimir Vısotskidən (Rusiya), Robert Rodney Ruelasdan, Redyard Kiplinqdən (Böyük Britaniya), Ayman Əbu Şeirdən (Suriya), Mahmud Dərvişdən (Fələstin)... etdiyi tərcümələri də bir yerə toplamışdı.

Zülfüqar Rüfətoğlu həyatını Londonla bağladı, “Mavi gözlü ögey ana” adlandırdığı bu şəhərdə yaşadı, çalışdı.

Yenə tökdünüz zəhləmi
Çıxıb gedirəm Londona.
London alnımdan öpəcək,
Mavi gözlü ögey anam.
(“Mavi gözlü ögey ana”)

İsti bir yay günündə Bakıda doğulan Zülfüqar Rüfətoğlu bir payız günündə uzaq və soyuq Londonda dünyadan köçdü. “Vida” şeirində illər öncə şair elə bil öz əbədi gedişini təsvir eləmişdi:

Biganələr gülməsinlər,
Bu xəbəri almasınlar.
Getdiyimi bilməsinlər,
İşıqları söndür, gedim.
(“Vida”)

Bir vaxtlar həyatdan erkən köçən dostlarından gileylənən Zülfüqar Rüfətoğlu doğmalarından, dostlarından, oxucularından çox tez ayrıldı.

Qayıtmayan şeylər vardır-
Göz yaşı gözə qayıtmır.
Çox “hələlik”- deyən dostlar
Gedir və bizə qayıtmır...
(“Qayıtmayan”)

Zülfüqar Rüfətoğlu da 40 gün öncə doğmalara, dostlara “hələlik” desə də, getdi, bir də qayıtmadı...

Etibar CƏBRAYILOĞLU
Reyting.az

Ana səhifəyə dön