Misir hökmdarı Kleopatra əslində kim olub?

Alimlər "Kleopatra əsl həqiqətdə kim idi, Misirin kraliçası, yoxsa Yunan hökmdarı?" sualına cavab tapmağa çalışıblar.

Reyting.az-ın məlumatına görə, Kleopatranın şəxsi təfərrüatları, mənşəyi, nailiyyətləri hələ də tarixçi və tədqiqatçılar arasında xüsusi maraq doğuran, zaman-zaman müxtəlif araşdırmalara təkan verən bir mövzudur.

Qədim tarixi qaynaqlara görə Kleopatra VII təxminən üç əsr Misirə rəhbərlik edən Ptolemeylər sülaləsinin sonuncu, həm də qadın hökmdarı olub. Öz dövrünün qadın hökmdarı kimi tarixi bir şəxsiyyət olduğu tam təsdiq edilən VII Kleopatra Filopator Makedoniya Ptolemey (Yaxud da Lagid) sülaləsindən idi. Qədim, ecazkar, ellinistik Misirin sonuncu kraliçası kimi bu əfsanəvi hökmdar özünəməxsus idarəçilik forması ilə şöhrət qazanmışdı.

Onun təsviri sikkələrdə, barelyeflərdə və heykəllərdə qorunub saxlanılır, ancaq bir hökmdar kimi Kleopatranın əslində necə göründüyü barədə tarixi sübut yaxud da etibarlı mənbə yoxdur. Kleopatranın dəfn edildiyi məzar, onun qalıqları belə indiyə qədər tapılmayıb və qədim təsvirlər heç də bu qadın hökmdarın real görünüşünü tam əks etdirmir.

Arxeoloqlar, tarixçilər kraliçanın dərisinin rəngi haqqında məlumatların son dərəcə məhdud olması ilə razılaşırlar. Araşdırma məqsədilə Şərqi İngiltərə Universitetində qonaq olan tədqiqatçı Endryu Kenrik deyib ki, əslində öz dövrünə görə belə qədim heykəllər dəqiq portretdən daha çox təsvirin ideallaşdırılması idi.

Klassik filologiya üzrə professor Prudens Consun mövzu ilə bağlı verdiyi elmi izaha görə isə qədim Misirdə "ağ", yaxud "qara" dəri rəngi anlayışı mövcud olmadığından məhz bu mövzudan da söz açılması yersiz təsir bağışlayardı.

Alimlərin fikrincə, Kleopatranın mənşəyi ilə bağlı mövcud olan dəlillər hökmdarın yunan kökənli olduğuna işarə edir, çünki o, Makedoniyalı İsgəndərin yoldaşı olan I Ptolemeyin nəslindən idi. Lakin bununla belə, bəzi alimlər Kleopatranın anasının Afrika mənşəli olduğu barədə fərziyyələr irəli sürürlər, ancaq bu ehtimal hələ də öz elmi təsdiqini tapmayıb.

Tanınmış misirşünas alim Zahi Habass isə Kleopatranın qaradərili olmadığını iddia edib. Habass hətta çoxlarının düşündüyü kimi hökmdar Kleopatranın misir kökənli yox, tamamilə təmiz qanlı yunan mənşəli olduğunu da qeyd edib.

Daha bir tarixçi alim də bu müzakirələrə qoşulub. Kleopatranın hökmdarlıq etdiyi dövrləri və qədim Misiri ətraflı araşdıran Duen Rollerin fikrincə, bu mövzu ilə bağlı bütün səslənən fərziyyələrə, ehtimallara, mübahisələrə baxmayaraq, müasir dünya elmi hökmdar qadının xarici görünüşünü deyil, onun siyasi, iqtisadi, mədəni irsinə önəm verməlidir. Roller deyib ki, alimlər əhəmiyyətli şəkildə Kraliça Kleopatranın dərisinin rənginə önəm verməməlidirlər.

Tarixçi alim, uzun illər qədim Misiri, eləcə də fironlar dövrünü araşdıran, Kleopatra haqqında bəzi məlumatları toplaya bilən Duen Roller öz fikrini belə yekunlaşdırıb:

"Qədim Misirin hökmdarı olan, həmçinin də tarixi şəxsiyyət kimi fəaliyyəti, dövrü tədqiq edilən Kleopatranın tarixə təsirini başa düşmək üçün onun dərisinin hansı rəngdə olmasının əhəmiyyəti yoxdur".

Oqtay QORÇU

Ana səhifəyə dön