15:43 / 13-02-2026
Şoyqu: Ermənistanda tikiləcək AES-nin pulunu gələcək nəsillər ödəyəcək
15:20 / 13-02-2026
Prezident İlham Əliyev Almaniyada səfərdədir - Foto
14:58 / 13-02-2026
Sabiq icra başçısının həbs müddəti uzadılıb
14:54 / 13-02-2026
Sanki bir mələk… - Din xadimi yazır
14:32 / 13-02-2026
Sərnişin təyyarəsi uçuş-enmə zolağından çıxıb
14:32 / 13-02-2026
Ali Məhkəmə mediada məlumatların silinməsi barədə vahid qərar qəbul edib
13:41 / 13-02-2026
Cənubi Qafqaz və Orta Asiya Rusiyanın təsir dairəsindən çıxır
13:28 / 13-02-2026
Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib
13:27 / 13-02-2026
Yeni vergi güzəştləri tətbiq ediləcək
13:04 / 13-02-2026
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib
12:56 / 13-02-2026
Professor: Ramiz Mehdiyevin qorxulu şəbəkəsi var idi
12:45 / 13-02-2026
Gürcüstan və Türkiyə hərbçiləri NATO təlimlərində iştirak ediblər
12:32 / 13-02-2026
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
12:20 / 13-02-2026
Regional xəzinədarlıq idarələri ləğv olunur? - Açıqlama
12:12 / 13-02-2026
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"
12:04 / 13-02-2026
Paşinyan seçkilərdən əvvəl sülh sazişi bağlamaq istəyir
12:01 / 13-02-2026
Bakıda bələdiyyələr birləşə bilər
11:18 / 13-02-2026
Azərbaycandan Ermənistana nümayəndə heyəti gedib - Video
10:58 / 13-02-2026
Ermənistan-ABŞ-İran üçbucağı və “Tramp Yolu”
10:52 / 13-02-2026
Bu şəxslərin pensiyasına 300 faizlik əlavə edilir - Detallar
10:19 / 13-02-2026
Şəhid oğlu direktor təyin edilib
10:07 / 13-02-2026
Gültəkin Hacıbəyli "Ramiz Mehdiyev işi”nə cəlb edilməyib?
10:00 / 13-02-2026
Xəbərdarlıq: ailə sirriniz sosial şəbəkə reklamına çevrilə bilər!
09:08 / 13-02-2026
Yerə iki ulduzlararası naməlum obyekt düşüb - Foto
08:37 / 13-02-2026
Zibillikdən 120 min avroluq qızıl külçələr tapılıb
08:29 / 13-02-2026
Qazaxıstan Konstitusiya referendumuna hazırlaşır
08:24 / 13-02-2026
Ərdoğan: Balkanları heç vaxt unutmuruq - Foto
08:12 / 13-02-2026
Almaniyalı nazirin davranışı təəccüb doğurub
08:07 / 13-02-2026
Münxen konfransının iştirakçıları Trampdan ehtiyat edirlər
07:59 / 13-02-2026
Dövlət Departamenti Rubionun cavabını redaktə edib
Superkompüterlər pulemyotlarla əhatə olunacaq
Tarix: 31-05-2024 15:22 | Bölmə: Cəmiyyət

Amerika Birləşmiş Ştatlarında, eləcə də Çində gələcək superkompüterlər pulemyotlarla və tikanlı məftillərlə əhatə olunacaq, hər biri nüvə elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu "Google"-nin keçmiş baş direktoru Erik Şmidt "Noema" nəşrinə müsahibəsində deyib.
Onun proqnozuna görə, çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və supergücün böyük rəqibi olan Çindəki müasir superkompüterlər hərbi bazaların mühafizəsi altında çox sərbəst şəkildə süni intellektlə hesablama aparacaqlar.
E. Şmidt "xAI" layihələrindən danışıb. Mütəxəssis deyib ki, onun təsəvvür etdiyi gələcək olduqca qorxunc və qaranlıqdır.
Şmidt hökumətlərin süni intellektə hansı şəraitdə və necə nəzarət edəcəyi, eləcə də süni intellektin üzərində işləyən əsas məlumat mərkəzlərinə nəzarət yollarının necə axtarılacağı barədə maraqlı, əhatəli məlumatlar verib.
"Google" şirkətindən ayrıldıqdan sonra ABŞ-nın hərbi sənaye kompleksi ilə sıx əməkdaşlığa başlayan iş adamının sözlərinə görə, elə zaman gələcək ki, ABŞ ilə Çin “müstəqil ixtira” potensialına malik az sayda, həm də son dərəcədə güclü superkompüterlərə sahib olacaqlar – onların performansı həm də dövlətlərin öz vətəndaşlarını sərbəst təmin etmək üçün düşündüklərindən də (Çox güclü rəqabət çərçivəsində) qat-qat yüksək olacaq.
E. Şmitd əlavə edib ki, hər bir belə superkompüter müəyyən olunmuş hərbi bazaya bitişik olacaq, həmçinin nüvə enerjisi mənbəyi ilə təchiz ediləcək. "Bir də dediyim kimi, onlar tikanlı məftillər və pulemyotlarla əhatə olunacaqlar. Sözsüz ki, mənə görə belə maşınlar az olacaq - güclü superkompüterlər daha az, amma güclü olacaq, onlara giriş isə daha geniş, əhatəli qurulacaq. İnanın, əgər düzünü desək, Amerika Birləşmiş Ştatlarında ən məhsuldar superkompüterlər hələ də çox ciddi mühafizə olunan ABŞ-nın Energetika Nazirliyinin Milli laboratoriyalarındadır və onlara məxsusdur", - Şmitd söyləyib.
Mütəxəssis daha sonra bildirib ki, bioloji laboratoriyalardan nümunə götürməklə hesablama sistemlərindəki təhlükəsizlik səviyyələrinə dair razılaşmalar mütləqdir. Buna görə də biologiyada bioloji təhlükə səviyyələrinin qiymətləndirilməsi məhz onun yayılmasının qarşısını almaq, eləcə də yüksək infeksiya riskinin səviyyəsini qiymətləndirmək üçün uğurla sınaqdan çıxmış texnoloji vasitə olaraq çox geniş yayılıb. "Nə qədər qəliz və mürəkkəb izah olsa da sadəcə, onu demək istəyirəm ki, böyük təhlükələri aradan qaldırmaq üçün superkompüterlərlə oxşar təsnifatı tətbiq etmək məntiqlidir. Konkret olaraq mənim fikrimcə, əks istiqamətdə, həm də belə bir məsuliyyətli sahədə aparılacaq ciddi işlər tezliklə, bəlkə də çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və Çində yaradılacaq superkompüterləri ölümcül silaha çevirəcək",- deyə E. Şmitd narahatlığını ifadə edib.
Qeyd E. Şmitd süni intellekt üzrə ABŞ-nın Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri və eyni zamanda MTK-da Müdafiə İnnovasiyaları Şurasının üzvü olub. O, həmçinin müdafiə startaplarına aktiv sərmayə qoyub və bu riskli addımı atmaqla həm də sərmayə yatırdığı "Alphabet" şirkətindəki nüfuzunu saxlamağı bacarıb. E. Şmidt bu şirkətdə milyardlarla dollar dəyərində səhmlərə sahibdir.
E. Şmidt müsahibəsində deyib: "Ümumilikdə ABŞ hərbi və kəşfiyyat agentlikləri indi də böyük dil modellərindən (LLM) və ya generativ süni intellektdən çəkinirlər və yaxud da çox ehtiyat edirlər. Çünki belə işləyən sistemlərdə ilk baxışdan inandırıcı görsənən, lakin yanlış nəticələrə gətirən, yəni “hallüsinasiyalar” çoxluq təşkil edir. Bundan əlavə, mütləq onu da qeyd edim ki, belə sistemlərdə məxfi məlumatların saxlanması məsələsi kəskin qoyulmalıdır. Düşünürəm ki, bununla bağlı müzakirələr aparılmalıdır".
Nəşr xatırladır ki, bu ilin əvvəlində "Microsoft" şirkəti Ayovada fəaliyyət göstərən və İlon Maska məxsus olan "AI" məlumat mərkəzlərindən birini təkmilləşdirdikdən sonra nəhayət xüsusi olaraq ABŞ-nın kəşfiyyat agentlikləri üçün internetdən təcrid olunmuş bu generativ "AI" modelinin tətbiqini təsdiqləyib.
Qeyd olunur ki, "Microsoft" şirkətinin nümayəndəsi iki il əvvəl belə proqnoz verib:
"Gələcəyin müasir texnoloji öncüllərinin sırasında öz xüsusi yeri ola biləcəyinə ümid bəslənən fərqli "Exascale" superkompüterlərinin müasir nəsil modeli fikrimcə, sonuncu olacaq və üstəlik də yer-göylə savaşa hazırlıqlı kimi görünən bu yeni nəsil süperkompüterlər zaman ötdükcə, fəaliyyətinin çox yüksək həddi sayəsində səmada buludlara qədər gedib çıxacaq".
E. Şmidt sonda bir daha vurğulayıb ki, o, müasir texnoloji layihələrin, yeniliklərin əleyhinə olmasa da, süperkompüterlərin daima nəzarətdə olacağına arxayın deyil.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
Tarix: 31-05-2024 15:22 | Bölmə: Cəmiyyət

Amerika Birləşmiş Ştatlarında, eləcə də Çində gələcək superkompüterlər pulemyotlarla və tikanlı məftillərlə əhatə olunacaq, hər biri nüvə elektrik stansiyaları ilə təchiz ediləcək.
Reyting.az xəbər verir ki, bunu "Google"-nin keçmiş baş direktoru Erik Şmidt "Noema" nəşrinə müsahibəsində deyib.
Onun proqnozuna görə, çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və supergücün böyük rəqibi olan Çindəki müasir superkompüterlər hərbi bazaların mühafizəsi altında çox sərbəst şəkildə süni intellektlə hesablama aparacaqlar.
E. Şmidt "xAI" layihələrindən danışıb. Mütəxəssis deyib ki, onun təsəvvür etdiyi gələcək olduqca qorxunc və qaranlıqdır.
Şmidt hökumətlərin süni intellektə hansı şəraitdə və necə nəzarət edəcəyi, eləcə də süni intellektin üzərində işləyən əsas məlumat mərkəzlərinə nəzarət yollarının necə axtarılacağı barədə maraqlı, əhatəli məlumatlar verib.
"Google" şirkətindən ayrıldıqdan sonra ABŞ-nın hərbi sənaye kompleksi ilə sıx əməkdaşlığa başlayan iş adamının sözlərinə görə, elə zaman gələcək ki, ABŞ ilə Çin “müstəqil ixtira” potensialına malik az sayda, həm də son dərəcədə güclü superkompüterlərə sahib olacaqlar – onların performansı həm də dövlətlərin öz vətəndaşlarını sərbəst təmin etmək üçün düşündüklərindən də (Çox güclü rəqabət çərçivəsində) qat-qat yüksək olacaq.
E. Şmitd əlavə edib ki, hər bir belə superkompüter müəyyən olunmuş hərbi bazaya bitişik olacaq, həmçinin nüvə enerjisi mənbəyi ilə təchiz ediləcək. "Bir də dediyim kimi, onlar tikanlı məftillər və pulemyotlarla əhatə olunacaqlar. Sözsüz ki, mənə görə belə maşınlar az olacaq - güclü superkompüterlər daha az, amma güclü olacaq, onlara giriş isə daha geniş, əhatəli qurulacaq. İnanın, əgər düzünü desək, Amerika Birləşmiş Ştatlarında ən məhsuldar superkompüterlər hələ də çox ciddi mühafizə olunan ABŞ-nın Energetika Nazirliyinin Milli laboratoriyalarındadır və onlara məxsusdur", - Şmitd söyləyib.
Mütəxəssis daha sonra bildirib ki, bioloji laboratoriyalardan nümunə götürməklə hesablama sistemlərindəki təhlükəsizlik səviyyələrinə dair razılaşmalar mütləqdir. Buna görə də biologiyada bioloji təhlükə səviyyələrinin qiymətləndirilməsi məhz onun yayılmasının qarşısını almaq, eləcə də yüksək infeksiya riskinin səviyyəsini qiymətləndirmək üçün uğurla sınaqdan çıxmış texnoloji vasitə olaraq çox geniş yayılıb. "Nə qədər qəliz və mürəkkəb izah olsa da sadəcə, onu demək istəyirəm ki, böyük təhlükələri aradan qaldırmaq üçün superkompüterlərlə oxşar təsnifatı tətbiq etmək məntiqlidir. Konkret olaraq mənim fikrimcə, əks istiqamətdə, həm də belə bir məsuliyyətli sahədə aparılacaq ciddi işlər tezliklə, bəlkə də çox yaxın gələcəkdə ABŞ-da və Çində yaradılacaq superkompüterləri ölümcül silaha çevirəcək",- deyə E. Şmitd narahatlığını ifadə edib.
Qeyd E. Şmitd süni intellekt üzrə ABŞ-nın Milli Təhlükəsizlik Komissiyasının sədri və eyni zamanda MTK-da Müdafiə İnnovasiyaları Şurasının üzvü olub. O, həmçinin müdafiə startaplarına aktiv sərmayə qoyub və bu riskli addımı atmaqla həm də sərmayə yatırdığı "Alphabet" şirkətindəki nüfuzunu saxlamağı bacarıb. E. Şmidt bu şirkətdə milyardlarla dollar dəyərində səhmlərə sahibdir.
E. Şmidt müsahibəsində deyib: "Ümumilikdə ABŞ hərbi və kəşfiyyat agentlikləri indi də böyük dil modellərindən (LLM) və ya generativ süni intellektdən çəkinirlər və yaxud da çox ehtiyat edirlər. Çünki belə işləyən sistemlərdə ilk baxışdan inandırıcı görsənən, lakin yanlış nəticələrə gətirən, yəni “hallüsinasiyalar” çoxluq təşkil edir. Bundan əlavə, mütləq onu da qeyd edim ki, belə sistemlərdə məxfi məlumatların saxlanması məsələsi kəskin qoyulmalıdır. Düşünürəm ki, bununla bağlı müzakirələr aparılmalıdır".
Nəşr xatırladır ki, bu ilin əvvəlində "Microsoft" şirkəti Ayovada fəaliyyət göstərən və İlon Maska məxsus olan "AI" məlumat mərkəzlərindən birini təkmilləşdirdikdən sonra nəhayət xüsusi olaraq ABŞ-nın kəşfiyyat agentlikləri üçün internetdən təcrid olunmuş bu generativ "AI" modelinin tətbiqini təsdiqləyib.
Qeyd olunur ki, "Microsoft" şirkətinin nümayəndəsi iki il əvvəl belə proqnoz verib:
"Gələcəyin müasir texnoloji öncüllərinin sırasında öz xüsusi yeri ola biləcəyinə ümid bəslənən fərqli "Exascale" superkompüterlərinin müasir nəsil modeli fikrimcə, sonuncu olacaq və üstəlik də yer-göylə savaşa hazırlıqlı kimi görünən bu yeni nəsil süperkompüterlər zaman ötdükcə, fəaliyyətinin çox yüksək həddi sayəsində səmada buludlara qədər gedib çıxacaq".
E. Şmidt sonda bir daha vurğulayıb ki, o, müasir texnoloji layihələrin, yeniliklərin əleyhinə olmasa da, süperkompüterlərin daima nəzarətdə olacağına arxayın deyil.
Oqtay QORÇU
Bölməyə aid digər xəbərlər
13-02-2026, 13:28
Sivilizasiyalara son qoyacaq vulkan yenidən aktivləşib
13-02-2026, 13:04
Küləkli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıq edilib
13-02-2026, 12:32
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
13-02-2026, 12:12
Vüqar Bayramov: "Hər min nəfərə düşən bələdiyyə sayı çoxdur"
13-02-2026, 10:19
Şəhid oğlu direktor təyin edilib
12-02-2026, 19:52
Naxçıvan səhiyyə nazirinin birinci müavini vəzifəsi ləğv edilib
12-02-2026, 18:16
Avropanın effektiv yuxu üçün ən yaxşı və ən pis şəhərlərinin adı açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 17:52
Sabah güclü külək əsəcək - Sarı xəbərdarlıq
12-02-2026, 17:04
Nazirlik gənc əsgərlərin yaxınlarına müraciət edib
12-02-2026, 16:34
Sabirabadda 11 yaşlı uşaq qidadan zəhərlənib
12-02-2026, 12:37
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
12-02-2026, 12:19
Qrant müsabiqəsinin qalibləri açıqlanıb - Siyahı
12-02-2026, 12:08
Füzulidə əməliyyat: keçmiş məhkum saxlanılıb
12-02-2026, 11:21
Fevralın 15-də 22 mindən çox bakalavr magistraturaya imtahan verəcək
12-02-2026, 10:37
Bakıda ər-arvad dəm qazından zəhərlənib
12-02-2026, 10:20
Səhralarda sirli mikrotunellər tapılıb - Foto
11-02-2026, 19:42
Audiovizual Şura "Kinobox" və "Mahnı" TV-yə lisenziya verib
11-02-2026, 16:51
Hospital rəisi vəzifədən azad edilib
11-02-2026, 14:20
Dövlət əleyhinə çağırışlar edən şəxs barəsində qərar verilib
11-02-2026, 12:28
“QHT işi” üzrə ittiham olunan fond əməkdaşının məhkəməsi başlayıb
11-02-2026, 11:48
Cəlilabadda üç nəfər narkotiklə tutulub
11-02-2026, 11:09
Nikahdankənar doğulanların statistikası təqdim olunub - Siyahı
11-02-2026, 10:34
Xalq artisti İlhamə Quliyevanın bacısı qızı həbs edilib
10-02-2026, 17:34
Keçmiş hərbi komissarı məhkəmə zalında həbs ediblər
10-02-2026, 16:53
Daha bir qanuna dəyişiklik edilib
10-02-2026, 12:36
Sabah Bakıda və bölgələrdə qar yağacaq - Proqnoz
10-02-2026, 10:53
İdarə rəisi müşavir təyin olunub
10-02-2026, 08:23
Planetin 10 faizi "ChatGPT"-dən istifadə edir
9-02-2026, 22:34
Alıcı süni intellekti aldadaraq 8000 avro qazanıb
9-02-2026, 19:47
Əli Kərimlinin həbs müddəti uzadılıb
9-02-2026, 17:38
Sabah Azərbaycanda külək güclənəcək - Xəbərdarlıq
9-02-2026, 16:16
Klinika sahibinin oğlu haqda hökm dəyişib
9-02-2026, 15:16
Qarşıdakı iki gündə temperatur 8 dərəcə enəcək - Xəbərdarlıq
9-02-2026, 15:10
Eldar Quliyev həm deputatdır, həm rektor... - Qanun nə deyir?
9-02-2026, 14:33
İki həkim həbs edilib - Məhkəmə zalında
9-02-2026, 14:05
Bələdiyyələrlə bağlı 14 cinayət işi açılıb
9-02-2026, 13:03
Sabah Bakıya və bölgələrə qar yağacaq - Proqnoz
9-02-2026, 12:49
Azərbaycana narkotikin keçirilməsinin qarşısı alınıb
9-02-2026, 10:13
DİN: İki nəfər 21 kq narkotiklə saxlanılıb
9-02-2026, 07:54
Ən mavi və təmiz suyun yeri müəyyənləşib
9-02-2026, 07:47
Müsəlman ölkəsi üçün milli "ChatGPT" versiyası hazırlanır
8-02-2026, 22:52
London-Dehli sərnişin təyyarəsi Bakıya məcburi eniş edib
8-02-2026, 14:42
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
7-02-2026, 20:04
Sumqayıtda bir ailənin dörd üzvü dəm qazından zəhərlənib
7-02-2026, 16:31
Müəllimi güllələməkdə ittiham olunan şagird həbs edilib
7-02-2026, 12:50
Sabah hava necə olacaq? - Proqnoz
6-02-2026, 19:12
Yupiterin ölçüsünü dəqiqləşdiriblər
6-02-2026, 18:07
Bakıda ağac kəsənlər barədə material prokurorluğa göndırilib
6-02-2026, 16:22
Bakıda və rayonlarda külək güclənəcək - Xəbərdarlıq
6-02-2026, 15:32
Vüqar Səfərlinin əmlakının müsadirəsi barədə qərar ləğv olunub
















Qüdrət Həsənquliyev deyir ki, əgər İranda azərbaycanlılar etnik təmizləmə ilə üzləşsələr, Azərbaycan onları ya silahlandırmalı, ya da öz nizami ordusu ilə kömək etməlidir
Əfşar Süleymani: Trampın siyasəti İranın təklənməsinə gətirib çıxarıb. Bu günədək Rusiya və Çin də hərbi imkanlarının hamısını İrana verməyiblər
“Qarabağ”ın baş məşqçisi deyir ki, "Ayntraxt"la qarşılaşmada baxımlı oyun nümayiş etdirməyə çalışacaqlar
ADP sədri deyir ki, hələlik İranda baş verən proseslərin inkişafı xarici güclərin, xüsusilə ABŞ-ın mövqeyindən, həmçinin Türkiyə və Azərbaycanın bu məsələdə milli maraqlarını nə dərəcədə ön plana çəkməsindən asılı olacaq
Rejissor və aktyor deyir ki, yeni fəaliyyətə başlayan teatrda tamaşaçını pasiyent əvəz edəcək