Yeni dünya rekorduna imza atılıb » arxiv.reytingaz.info

Alimlər 1000 kubitlik yeni bir arxitektura yaradıblar. Bu elmi nailiyyət yeni tərkibli keyfiyyətli dərmanların hazırlanmasını sürətləndirəcək, qlobal texnoloji prosesləri təkmilləşdirərək.

Reyting.az-ın məlumatına görə, Darmştadt Texniki Universitetindən olan alimlər qrupu müasir dünya elmində çox böyük nailiyyətə nail olubr və bir müstəvidəki 1000-dən çox atom kubitinə malik kvant kompüter arxitekturasını ilk dəfə reallaşdıraraq yeni dünya rekordunu qazanıb. Bu nəticələr daha öncə, yəni 2023-cü ildə oktyabr ayının əvvəllərində "ArXiv" elmi nəşriyyatının mətbəəsində hələ çapa getməzdən əvvəl serverdə dərc edildikdən sonra kitab formatlı material kimi nəzərdə tutulsa da, həmin elmi yazılar nəşrdən əvvəl ilk dəfə ixtisarlarla nüfuzlu "Optica" jurnalında dərc edilib.

"SecurityLab" saytı bu elmi yenilikə bağlı oxuculara geniş və müfəssəl şərh verərək ixtira üzərində çalışan alimlərə istinadla belə yazır:

"Fokuslanmış lazer şüalarından istifadə etməklə yaradılan ikiölçülü optik qısqac massivlərinə əsaslanan işlək kvant prosessorları isə kvant hesablamalarının inkişafı üçün heyrətamiz bir tapıntı sayıla bilər. Bu müasir elmin yeni nailiyyətlərə, yeni kəşflərə nail olduğu belə bir müasir dövrdə ən perspektivli texnologiyalardan biri hesab olunur".

Darmştadt Texniki Universitetinin Fizika Departamentinin "Atomlar - Fotonlar - Kvantla" tədqiqat qrupunun rəhbəri olan professor Herhard Birkl də bu sıçrayışın xüsusi əhəmiyyətini vurğulayıb:

"Biz 1000 ayrı-ayrılıqda idarə oluna bilən atomu keçən ilk olmaqdan son dərəcədə məmnunuq, çünki kubitin işarəsi bizdədir və bizi çox sayda görkəmli rəqiblər təqib edir, izləyir. İşlədik, işləyirik. Nəticəsi göz önündədir. Onu da bilmək lazımdır ki, bu nöqtəyə qədər kvant prosessorları bəlkə bir neçə yüz tək atomlu kvant sistemini dəstəkləyə bilərdi, çünki hər bir atom bir kvant bitini və yaxud kubiti təmsil edirdi”.

Onun sözlərinə görə, əsas nailiyyət ondadır ki, bu elmi yenilik alimlərə lazerlərin məhdud imkanlarında istifadə edilən kubitlərin sayına qoyulan məhdudiyyətləri tədricən və həmçinin də tezliklə aradan qaldırmağa geniş imkan verə biləcək, “kvant bitlərinin həddindən artıq doldurulması”-nın ümdə metodunu əhatəli formalaşdıracaq.

Alimlər bildiriblər ki, keçirilən təcrübələr zamanı uğurlu nəticələr əldə edilib. 1305 monatomik kubitin 3000 tələdən ibarət kvant massivinə yükləndiyini 441 kubitə qədər tam qüsursuz hədəf strukturlarına çevrildiyini söyləyən elm adamları bunun dünyada bir ilk olduğunu qeyd ediblər.

Almaniyalı elm adamlarının, Darmştadt Texniki Universitetinin əməkdaşlarının fikrincə, bu, çox vacib kəşfdir, çünki 1000 kubit kvant kompüterlərinin vəd edilmiş səmərəlilik qazanclarını nümayiş etdirə biləcəyi hədd hesab olunur. Tədqiqatçılar deyir ki, dərmanların inkişafı və trafikin optimallaşdırılması kimi tətbiqlər belə bir texnologiyadan çox geniş faydalanacaq.

Qeyd edilir ki, tədqiqatların göstəricisi lazer mənbələrinin sayının çox artmasını, yaxın illərdə kubitlərin sayının 10 000 və yaxud daha çox olmasına imkan verəcək. Bu isə nəticədə kvant hesablamalarının inkişafı üçün yeni perspektivlər açacaq.

Oqtay QORÇU

Ana səhifəyə dön